Rama synon kontrollin gjyqësor mbi vendimet e inspektorateve

Qeveria ka propozuar një ndryshim ligjor që parashikon që ankimet administrative dhe gjyqësore të mos pezullojnë më vendimet e institucioneve në varësi të ekzekutivit, kryesisht ato që lidhen me ndërtimet dhe menaxhimin e territorit.

Ky propozim është cilësuar nga magjistratë dhe juristë si një hap alarmant drejt autoritarizmit, pasi u heq qytetarëve mbrojtjen efektive ndaj vendimeve arbitrare të shtetit.

Çfarë parashikon masa e re?

Sipas deklarimeve zyrtare, vendimet e autoriteteve përgjegjëse për zhvillimin e territorit do të zbatohen menjëherë, pavarësisht nëse janë ankimuar në gjykatë. Qeveria argumenton se kjo është një mënyrë për të shmangur spekulimet dhe abuzimet me vendime gjyqësore që, sipas saj, kanë bllokuar proceset kundër ndërtimeve pa leje.

Reagimi i trupës gjyqësore

Një gjyqtar, në kushte anonimiteti, tha se propozimi e bën praktikisht të pavlefshme rrugën gjyqësore.

“Rruga gjyqësore mbetet abstrakte, sepse e drejta e cënuar nga një vendim arbitrar nuk riparohet më, pasi sendi mund të jetë shkatërruar,” – u shpreh ai.

Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se një praktikë e tillë do të rëndonte edhe më shumë mbi buxhetin e shtetit, pasi në rast se një vendim shpallet i paligjshëm nga gjykata, individët mund të kërkojnë dëmshpërblime të mëdha.

Kritikë e fortë nga opozita dhe shoqëria civile

Përfaqësues të opozitës dhe aktorë të shoqërisë civile e konsiderojnë këtë masë si një përpjekje për të shndërruar inspektoratet në “gjykata” pa asnjë kontroll.

“Nëse një vendim administrativ zbatohet menjëherë pa pritur gjykatën, qytetarëve u hiqet mundësia e vetme për mbrojtje efektive ndaj arbitraritetit të shtetit,” – theksojnë ata.

Gjithashtu, ngriten dyshime se ndryshimi synon të hapë sheshe të reja ndërtimi për projektet e oligarkëve të ndërtimit, në kurriz të qytetarëve që presin legalizim apo që preken nga shembjet.

Populizëm apo autoritarizëm?

Juristë të pavarur e shohin këtë si retorikë dhe propagandë politike, por një pjesë tjetër paralajmëron për implikime serioze kushtetuese. Për ta, masat e propozuara janë një precedent i rrezikshëm që mund të shndërrohen në një mekanizëm autoritar kontrolli të plotë të qeverisë mbi qytetarët.

Në thelb, propozimi kufizon rolin e gjykatës si garant i të drejtave kushtetuese dhe i hap rrugë arbitraritetit institucional. Një shenjë e qartë autoritarizmi në rritje.