Qeveria kërkon të fshijë Dimalin dhe Poliçanin nga harta, banorët ngrihen kundër shkrirjes me Beratin

Projekti për riorganizimin territorial të Shqipërisë ka ndezur kundërshtime në Dimal dhe Poliçan, dy bashki që në hartën e re të propozuar nga mazhoranca rrezikojnë të humbin statusin e tyre dhe t’i bashkohen Bashkisë së Beratit.

Në fund të korrikut, Partia Socialiste depozitoi në Kuvend një propozim për reduktimin e numrit të bashkive nga 61 në 46. Dimali dhe Poliçani janë mes 15 bashkive që parashikohet të shkrihen, ndërsa vendimi përfundimtar pritet të merret pas përfundimit të procesit të konsultimit.

Por në terren, ideja e shkrirjes ka prodhuar një reagim të fortë. Banorë të të dyja zonave kanë dalë në protesta, ndërsa drejtuesit vendorë dhe këshillat bashkiakë kanë kundërshtuar hapur projektin.

Në Dimal, shqetësimi kryesor lidhet me largimin e vendimmarrjes dhe shërbimeve nga qytetarët. Banorët argumentojnë se bashkimi me Beratin do ta vështirësonte marrjen e shërbimeve bazë, veçanërisht për komunitetet që jetojnë në zonat rurale.

Bashkia Dimal përfshin katër njësi administrative dhe rreth 38 fshatra. Kundërshtarët e reformës thonë se një territor i tillë kërkon që shërbimet dhe administrata të jenë sa më pranë banorëve.

Përveç aspektit administrativ, në Dimal po përdoret edhe argumenti i identitetit historik të zonës. Bashkia mori emrin Dimal në vitin 2021, duke zëvendësuar emërtimin Ura Vajgurore, ndërsa drejtuesit vendorë theksojnë historinë e lashtë dhe potencialin ekonomik të territorit.

Ekonomia lokale mbështetet kryesisht te bujqësia dhe tregtia. Sipas të dhënave të paraqitura nga Bashkia Dimal, eksportet bujqësore kapin rreth 50 milionë euro në vit.

Pikërisht këto të dhëna përdoren nga drejtuesit vendorë për të kundërshtuar argumentin se shkrirja do të sillte automatikisht më shumë kapacitete financiare dhe investime.

Edhe shifrat e investimeve janë kthyer në pjesë të debatit. Sipas të dhënave të paraqitura nga përfaqësuesit e Dimalit, gjatë dekadës së fundit bashkia ka realizuar mesatarisht rreth 38% të investimeve me buxhetin e saj, ndërsa për Beratin është raportuar një nivel prej rreth 7%.

Kundërshtimi u formalizua më 10 gusht, kur Këshilli Bashkiak i Dimalit diskutoi propozimin. Nga 21 këshilltarët pjesëmarrës, 20 votuan kundër shkrirjes dhe bashkimit me Beratin.

Poliçani, një tjetër zonë që refuzon shkrirjen

Edhe në Poliçan, propozimi i mazhorancës ka shkaktuar reagim të fortë.

Banorët e qytetit kanë protestuar kundër ndryshimit të hartës territoriale, ndërsa kundërshtimi ka marrë edhe forma simbolike politike. Gjatë një proteste në fund të korrikut, disa pjesëmarrës dogjën publikisht teserat e Partisë Socialiste.

Banorët kundërshtojnë mundësinë që Poliçani të humbasë institucionet vendore dhe të kalojë nën administrimin e Beratit. Frika kryesore është se largimi i vendimmarrjes do të sjellë dobësim të mëtejshëm ekonomik dhe përshpejtim të shpopullimit.

Poliçani ka një histori të lidhur ngushtë me industrinë ushtarake. Gjatë periudhës komuniste, qyteti u zhvillua rreth Uzinës Mekanike dhe industrisë së prodhimit ushtarak, e cila për dekada ishte një prej burimeve kryesore të punësimit dhe aktivitetit ekonomik.

Pas viteve ’90, rënia e industrisë dhe emigracioni ndryshuan ndjeshëm strukturën ekonomike dhe demografike të qytetit.

Tashmë, banorët druhen se shkrirja administrative mund ta thellojë këtë situatë.

Më 21 gusht, Këshilli Bashkiak i Poliçanit u mblodh jashtë radhe për të shqyrtuar propozimin dhe të 15 anëtarët votuan kundër shkrirjes së bashkisë dhe bashkimit me Beratin.

Këshilltarët kanë paralajmëruar edhe dorëheqjen në rast se Kuvendi miraton shkrirjen.

Megjithatë, vendimi i këshillave bashkiakë nuk ka fuqi për të ndaluar procesin parlamentar. Hartën e re territoriale do ta përcaktojë Kuvendi.

Kështu, për Dimalin dhe Poliçanin beteja tashmë është zhvendosur nga protestat lokale në përplasjen politike për të ardhmen e këtyre dy bashkive.

Për banorët, çështja nuk është thjesht një ndryshim në hartë. Është frika se humbja e bashkisë do të pasohet nga më pak shërbime, më pak investime dhe një tjetër valë largimi nga zona.

Ndërsa qeveria e sheh riorganizimin si pjesë të një reforme më të gjerë territoriale, kundërshtarët e projektit paralajmërojnë se bashkimi i njësive më të vogla me qendra më të mëdha mund të prodhojë efektin e kundërt: dobësimin e tyre dhe përshpejtimin e shpopullimit.