Nga zjarrfikëset te makineritë e pastrimit dhe automjetet teknologjike, kompanitë ku Ron Yeffet zotëron 49% kanë krijuar një rrjet kontratash me bashkitë shqiptare

Në disa procedura, ofertat fituese kanë qenë vetëm pak mijëra lekë, madje në një rast vetëm 8 lekë, nën fondin limit

Përfshirja e biznesmenit izraelit Ron Yeffet në industrinë ushtarake shqiptare nuk përbën të vetmen marrëdhënie të kompanive të tij me fondet publike.

Para se “TIMAK Defence” të hynte në sektorin e mbrojtjes përmes partneritetit me kompaninë shtetërore “KAYO”, kompanitë e lidhura me Yeffet dhe Arjeta Pucën kishin krijuar një prani të konsiderueshme në tenderët e pushtetit vendor.

Të dhënat e kontratave publike tregojnë se “TIMAK” sh.p.k. ka fituar 22 kontrata nga autoritete të pushtetit vendor, me një vlerë totale prej 249,581,450 lekësh.

Kontratat janë shpërndarë në 17 autoritete vendore dhe lidhen kryesisht me furnizimin me automjete zjarrfikëse, mjete teknologjike, makineri për mirëmbajtjen e rrugëve dhe kamionë për transportin apo largimin e mbetjeve.

Ndërkohë, “TIMAK Special Vehicles” rezulton fituese e 15 kontratave të tjera vendore, me vlerë totale 149,091,725 lekë.

Nëse këto dy lista merren së bashku, bëhet fjalë për 37 kontrata, me vlerë të përgjithshme 398,673,175 lekë, ose rreth 4 milionë euro pa TVSH.

Kjo shifër nuk përfshin kontrata të kategorive të tjera dhe as pagesat e lidhura me sektorin e mbrojtjes.

Nga Tirana te Fushë-Arrëzi

Shtrirja gjeografike e kontratave është e konsiderueshme.

Lista e “TIMAK” përfshin, ndër të tjera, Bashkinë Lezhë, me tri kontrata në vlerën totale prej rreth 83.2 milionë lekësh; Bashkinë Kukës, me dy kontrata dhe rreth 40 milionë lekë; Bashkinë Elbasan, me 21.4 milionë lekë; Bashkinë Tiranë, me 20.8 milionë lekë; dhe Bashkinë Fier, me 17.84 milionë lekë.

Në listë rezultojnë gjithashtu kontrata me Skraparin, Klosin, Cërrikun, Maliqin, Vaun e Dejës, Selenicën, Belshin, Prrenjasin dhe Fushë-Arrëzin.

Ndërsa “TIMAK Special Vehicles” ka marrë kontrata nga një numër tjetër bashkish, mes tyre Fieri, Lushnja, Tropoja, Hasi, Mirdita, Mati, Kruja, Elbasani, Belshi, Prrenjasi, Devolli, Roskoveci dhe Përmeti.

Pra, nuk bëhet fjalë për një ose dy kontrata të izoluara, por për një numër të konsiderueshëm procedurash të fituara në disa vite dhe në institucione të ndryshme vendore.

Kur oferta fituese i afrohet fondit limit

Numri i kontratave nuk është i vetmi element që kërkon vëmendje.

Në disa prej procedurave të evidentuara, oferta fituese rezulton shumë pranë fondit limit të përcaktuar nga autoriteti kontraktor.

Një prej rasteve është Bashkia Tiranë, e cila kishte përcaktuar një fond limit prej 20,833,333 lekësh për blerjen e automjeteve zjarrfikëse.

“TIMAK” e fitoi kontratën me ofertën 20,800,000 lekë.

Diferenca mes fondit limit dhe ofertës fituese ishte vetëm 33,333 lekë, çka do të thotë se oferta përfaqësonte rreth 99.84% të fondit limit.

Një tjetër rast shfaqet në Fushë-Arrëz.

Për një procedurë me fond limit 3,333,333 lekë, oferta fituese e “TIMAK” ishte 3,333,325 lekë.

Diferenca?

Vetëm 8 lekë.

Në Fier, kompania fitoi një kontratë për një kamion për mbetjet me ofertën 17,844,400 lekë, kundrejt fondit limit prej 18,648,334 lekësh. Oferta ishte rreth 95.7% e fondit limit.

Ndërsa në Lezhë, një kontratë tjetër rezulton e fituar me 18,850,000 lekë, përballë një fondi limit prej 18,949,997 lekësh.

Çfarë tregojnë këto raste?

Afërsia e ofertës fituese me fondin limit nuk përbën në vetvete provë për shkelje ligjore apo penale.

Një kompani mund të fitojë ligjërisht një tender me një ofertë shumë pranë fondit limit, nëse plotëson kriteret e përcaktuara dhe procedura është zhvilluar në përputhje me ligjin.

Por kur një fenomen i tillë shfaqet në disa procedura dhe shoqërohet me një numër të lartë kontratash të fituara nga të njëjtët operatorë, lind nevoja për të parë më nga afër dokumentacionin e tenderëve.

Në veçanti, kërkon vëmendje mënyra se si janë përcaktuar fondet limit, numri i operatorëve pjesëmarrës, ofertat e konkurrentëve, arsyet e skualifikimeve, kriteret teknike dhe mënyra e vlerësimit.

Vetëm këto të dhëna mund të tregojnë nëse kemi të bëjmë me një konkurrencë normale apo me procedura që meritojnë një kontroll më të thelluar.

Nga tenderët vendorë te “TIMAK Defence”

Ky rrjet kontratash merr një rëndësi tjetër nëse shihet në kronologji me zhvillimet e mëvonshme të “TIMAK Defence”.

Ron Yeffet bleu 49% të “TIMAK” më 17 qershor 2025, ndërsa “TIMAK” më pas mori 80% të kompanisë së përbashkët “TIMAK Defence”.

Pjesa tjetër, 20%, i përket kompanisë shtetërore “KAYO”.

Kështu, një kompani që kishte marrë më herët kontrata nga bashki të ndryshme për zjarrfikëse, automjete dhe makineri të shërbimeve publike, u shfaq më pas edhe në sektorin e mbrojtjes përmes “TIMAK Defence”.

Ky zhvillim e bën veçanërisht të rëndësishme të kuptohet se si janë krijuar dhe zgjeruar marrëdhëniet e kompanive me institucionet publike.

Pyetjet që kërkojnë përgjigje

Dokumentet e kontratave tregojnë shtrirjen e aktivitetit të kompanive në pushtetin vendor, por ato nuk provojnë vetvetiu ndërhyrje politike apo marrëveshje të paligjshme.

Po aq e rëndësishme është të sqarohet nëse ka pasur komunikime, ndërhyrje apo orientime të jashtme në procedurat e prokurimit. Për një përfundim të tillë do të nevojiteshin prova konkrete: komunikime, dokumente, dëshmi ose rezultate të një hetimi zyrtar.

Megjithatë, përballë 37 kontratave me vlerë afro 400 milionë lekë dhe disa rasteve ku ofertat fituese kanë qenë shumë pranë fondit limit, pyetjet janë të natyrshme:

Sa kompani morën pjesë në këto procedura?

Sa oferta u paraqitën dhe përse u skualifikuan konkurrentët?

Si u përcaktuan fondet limit?

A pati diferenca të konsiderueshme mes ofertave të operatorëve pjesëmarrës?

A janë përdorur të njëjtat kritere në procedurat e bashkive të ndryshme?

Dhe mbi të gjitha: si u zgjerua kaq shpejt prania e këtyre kompanive në kontratat publike, përpara se aktiviteti i tyre të shtrihej edhe në sektorin strategjik të mbrojtjes?

Përgjigjet nuk gjenden vetëm te vlera totale e kontratave. Ato gjenden në dokumentet e tenderëve, në ofertat e operatorëve, në procesverbalet e komisioneve të vlerësimit dhe në arsyetimet zyrtare për shpalljen e fituesve.

Pikërisht aty duhet kërkuar nëse bëhet fjalë thjesht për një seri fitoresh të ligjshme në tenderë publikë apo nëse ekzistojnë elemente të tjera që kërkojnë verifikim nga institucionet e kontrollit dhe hetimit.

Në një kohë kur “TIMAK Defence” ka hyrë në një sektor strategjik të shtetit shqiptar, gjurma e kontratave të mëparshme me bashkitë përbën një tjetër hallkë që meriton të shqyrtohet me dokumente dhe transparencë të plotë.