Alarmohen drejtuesit, këto automjete do largohen nga qarkullimi deri në 2030

Makinat e prodhuara rreth dy dekada më parë mund të përballen me kufizime të reja në Shqipëri gjatë viteve të ardhshme. Strategjia Sektoriale e Transportit dhe Plani i Veprimit 2030, e miratuar me vendimin nr. 826, datë 28 tetor 2026, parashikon eliminimin gradual të kategorive të vjetruara EURO në periudhën 2027–2030.

Dokumenti përcakton si objektiv përafrimin me standardet europiane për homologimin e automjeteve dhe emetimet ndotëse. Në këtë kuadër, parashikohet që Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë, në bashkëpunim me DPSHTRR-në dhe institucionet përkatëse, të ndërmarrë masa për largimin gradual të kategorive më të vjetra.

Në fokus janë veçanërisht automjetet që përmbushin standardet Euro 3 dhe Euro 4, të cilat përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të flotës së makinave të përdorura në vend.

Cilat makina mund të preken nga masat e reja?

Standardi Euro 3 nisi të zbatohej për modelet e reja europiane rreth vitit 2000, ndërsa Euro 4 u bë standard për automjetet e reja rreth vitit 2005. Për këtë arsye, automjetet e këtyre kategorive janë përgjithësisht të prodhuara në periudhat 2000–2005 dhe 2005–2009.

Mes modeleve të njohura që mund të përfshihen në këtë diskutim janë:

• Mercedes-Benz: C-Class, E-Class, S-Class, A-Class dhe ML të gjeneratave përkatëse.
• Volkswagen: Golf 4, Golf 5, Passat B5/B6, Polo dhe Bora.
• Audi: A3, A4, A6 dhe modelet e tjera të prodhuara në këto periudha.
• Ford: Focus, Fiesta, Mondeo dhe modelet e tjera të gjeneratave përkatëse.

Këto janë modele që janë prodhuar në versione të ndryshme të standardeve të emetimeve. Përfshirja e një makine në listën e modeleve të mundshme nuk do të thotë se ajo do të ndalohet automatikisht.

Viti i prodhimit nuk mjafton për të përcaktuar kategorinë EURO. I njëjti model mund të jetë homologuar me standarde të ndryshme, në varësi të motorit, versionit dhe tregut për të cilin është prodhuar. Për shembull, një Volkswagen Golf 4 mund të jetë Euro 3 ose Euro 4.

Përcaktues është dokumentacioni teknik dhe homologimi i automjetit.

A do të ndalohen makinat që qarkullojnë aktualisht?

Kjo është pikëpyetja kryesore për pronarët e mijëra automjeteve në Shqipëri. Strategjia përcakton drejtimin e politikës që synohet të ndiqet deri në vitin 2030, por nuk jep ende një kalendar të detajuar se cilat kategori EURO do të kufizohen në secilin vit.

Po ashtu, dokumenti nuk sqaron nëse masat do të zbatohen vetëm për importin dhe regjistrimin e automjeteve të përdorura apo do të shtrihen edhe te makinat që janë tashmë të regjistruara dhe qarkullojnë në vend.

Pra, për momentin nuk ka një listë zyrtare të modeleve që do të nxirren nga qarkullimi dhe as një urdhër që pronarët e makinave Euro 3 apo Euro 4 t’i heqin automjetet e tyre nga përdorimi.

Për të përcaktuar kufizimet konkrete nevojiten akte të tjera ligjore dhe nënligjore. Ato duhet të saktësojnë standardet që do të preken, afatet e zbatimit dhe detyrimet që do të kenë pronarët e automjeteve.

Autobusët, një tjetër kategori në planin e qeverisë

Strategjia parashikon edhe masa më të përcaktuara për transportin ndërqytetas të pasagjerëve. Për periudhën 2028–2030 synohet rinovimi gradual i flotës së autobusëve dhe largimi i mjeteve që i përkasin kategorive të vjetruara EURO.

Në tërësi, objektivi është reduktimi i ndotjes së shkaktuar nga transporti dhe modernizimi i flotës së automjeteve në përputhje me standardet europiane.

Megjithatë, për drejtuesit e makinave të vjetra, vendimtare do të jenë rregullat që do të miratohen në vijim. Vetëm pas përcaktimit të tyre do të bëhet e qartë nëse kufizimet do të prekin importin e makinave të përdorura, regjistrimin e mjeteve të reja në Shqipëri apo edhe automjetet që janë aktualisht në qarkullim.