Përditësuar më 8 Tetor 2025, 14:23

Por harroi krimet që prekin zemrën e shtetit

Një portret kritik për drejtuesin që la SPAK-un më të fortë në dukje, por me plagë të pambyllura në thelb

Një bilanc me dritë e hije

Altin Dumani u ngrit si simboli i një drejtësie të re – prokurori që guxoi të çonte përpara hetime ndaj figurave të paprekshme politike dhe ekonomike, duke e bërë për herë të parë drejtësinë të duket se mund të prekë edhe pushtetin. Por pas tre vitesh në krye të SPAK, Shqipëria përballet me një bilanc kontradiktor: disa dosje të mëdha që tronditën politikën, por edhe heshtje të pajustifikueshme ndaj krimeve që prekin themelin e demokracisë dhe ekonomisë kriminale të vendit.

Dumani hyri në histori si njeriu që guxoi të hetojë presidentë, kryeministra dhe kryebashkiakë. Por doli prej saj si një drejtues që nuk arriti të prekë rrënjët e krimit elektoral, lidhjet mes politikës dhe bandave, e as ekonominë e zezë që financon pushtetin.

Krimet zgjedhore  dosja që SPAK kurrë s’e hapi realisht

Në mandatin e tij, SPAK u tregua agresiv ndaj disa zyrtarëve të lartë, por asnjë hetim domethënës për blerjen e votës – plagën më të rëndë të demokracisë shqiptare.

Në zgjedhjet e fundit parlamentare dhe lokale, provat për blerje masive të votave, përdorim administrate dhe presione ndaj punonjësve shtetërorë u dokumentuan publikisht. Megjithatë, SPAK reagoi vetëm me njoftime formale, deklarata strategjish, dhe asnjë arrestim real.

Në një vend ku çdo pushtet lind nga vota e manipuluar, mungesa e hetimeve për krimet zgjedhore është dështimi më i rëndë i Dumanit.

Drejtësia që nuk prek burimin e pushtetit, nuk është drejtësi  është shfaqje.

Bandat e Durrësit dhe Elbasanit  simbioza që mbijetoi SPAK-un

Ndërsa Dumani goditi disa figura politike, nuk arriti të çmontojë strukturat kriminale që kanë marrë peng ekonominë dhe territorin.

Bandat e Durrësit e Elbasanit, të lidhura me pushtetarë lokalë dhe zyrtarë të lartë, vazhdojnë të veprojnë me ndjesinë se janë “nën garanci”.

Në asnjë moment gjatë mandatit të tij, SPAK nuk ekspozoi zinxhirin e plotë të lidhjeve mes krimit, ndërtimit dhe politikës lokale – aty ku korrupsioni bëhet beton, dhe ku vota blihet me para të pista.

Heshtja për Ergys Agasin  nyja që lidh AKSHI-n me bandat e teknologjisë

Një nga figurat më të errëta që kaloi pa prekur nga SPAK ishte Ergys Agasi.

AKSHI në  dhjetëra tendera për sisteme dixhitale, shumica e të cilëve shkuan tek kompani të lidhura me individë të dyshuar për pastrim parash dhe financime politike.

Burime të shumta mediatike dhe hetimore kanë lidhur Agasin me rrjete të bizneseve që kontrollojnë tenderat e inteligjencës artificiale dhe të IT-së, shpesh me përfshirje të figurave të lidhura me bandat e njohura të Tiranës.

Megjithatë, SPAK, edhe pse në dijeni të këtyre aferave, zgjodhi të mos prekë AKSHI-n institucionin që prej vitesh është zemra dixhitale e korrupsionit shtetëror.

Një heshtje që vlen më shumë se çdo deklaratë publike.

Gjyqtarja Irena Gjoka  simboli i drejtësisë së dyfishtë

Një tjetër dosje që mbeti në hije gjatë drejtimit të Dumanit është ajo e gjyqtares Irena Gjoka, e cila u përfol për vendime selektive dhe lidhje të ngushta me struktura të pushtetit politik.

SPAK kurrë nuk e vuri në lupë rolin e saj në disa nga proceset më të bujshme, ku drejtësia u përdor për të mbrojtur të pushtetshmit dhe për të shkatërruar zërat kritikë.

Nëse SPAK është themeluar për të çliruar drejtësinë nga ndikimi politik, mosveprimi ndaj figurave si Gjoka e bën këtë mision të dështuar.

Një drejtësi që guxoi por vetëm deri aty ku i lejuan

Altin Dumani la SPAK-un me imazhin e një institucioni më serioz, më të respektuar dhe më të fuqishëm – por edhe me vulosjen e kufijve të heshtjes.

Ai provoi se mund të arrestohen emra të mëdhenj politikë, por jo sistemet që i mbajnë ata gjallë.

Në Shqipëri, drejtësia e Dumanit ishte si një skalpel që preu sipërfaqen e plagës, pa e pastruar kurrë infeksionin brenda saj.

Trashëgimia e një njeriu të kujdesshëm, por jo të plotë

Në fund të mandatit, Dumani do të kujtohet si njeriu që e ngriti SPAK-un mbi frikën politike, por që nuk e ngriti mbi frikën e sistemit.

Ai u ruajt nga fjalët, por edhe nga betejat më të vështira.

Bëri  propagandë dhe pijarin, por nuk përmbushi misionin e plotë për ta çliruar vendin nga korrupsioni zgjedhor dhe krimi i organizuar që kontrollon tenderat, votat dhe gjykatat.

Altin Dumani nuk ishte prokurori i keq  por ishte shumë i kujdesshëm për t’u bërë prokurori që vendi kishte nevojë.