Call Center-at, Artan Hoxha zbulon skemën dhe lidhjet me policinë

Industria e call center-ave në Shqipëri, dikur e promovuar si një model suksesi për punësimin e të rinjve, po shihet gjithnjë e më shumë si një sektor problematik, i lidhur me skema mashtrimi dhe rrjete informale mbështetjeje. Këtë panoramë e përshkruan gazetari Artan Hoxha, i cili hedh dritë mbi mënyrën e funksionimit dhe shtrirjen e këtij aktiviteti.

Sipas tij, call center-at janë përhapur gjerësisht në të gjithë vendin, duke u bërë një fenomen i pranishëm në çdo qytet të madh. Ai i krahason me shtrirjen që kishin dikur lojërat e fatit, duke theksuar se aktiviteti nuk është më sporadik, por i organizuar dhe i rrënjosur në strukturën ekonomike informale.

Në fillimet e saj, kjo industri u mbështet si një mundësi për të ulur papunësinë dhe për të sjellë të ardhura nga jashtë. Premtimet për paga të larta – që në disa raste përmendeshin deri në disa mijëra euro në muaj – e kthyen këtë sektor në një magnet për të rinjtë. Në kulmin e saj, sipas Hoxhës, industria arriti të punësonte rreth 18 mijë persona në muaj, ndërsa mungesa e filtrave dhe kontrollit institucional lejoi zgjerimin e pakontrolluar.

Megjithatë, paralelisht me rritjen, nisën edhe shqetësimet. Hoxha shprehet se kishte paralajmëruar për pasojat që mund të sillte ky model, sidomos në raport me vendet e Bashkimit Europian. Sipas tij, skemat mashtruese kanë prekur kryesisht qytetarë nga vende si Gjermania, Italia, Spanja dhe Franca, duke sjellë reagime dhe ndërhyrje nga autoritetet ndërkombëtare.

Një nga elementët më të fortë të analizës së tij lidhet me mënyrën se si, sipas tij, ky aktivitet mbahet në këmbë. Hoxha pretendon se funksionimi i call center-ave është i lidhur me një sistem pagesash mujore, që variojnë nga 500 deri në 1500 euro për çdo tavolinë pune, në varësi të vendndodhjes dhe rëndësisë së aktivitetit. Ai sugjeron se këto tarifa shërbejnë për të siguruar mbrojtje dhe vazhdimësi operimi.

Në këtë skemë, sipas tij, përfshihen nivele të ndryshme të strukturave të rendit, duke krijuar një zinxhir lidhjesh që shkon nga terreni deri në nivelet drejtuese. Vendndodhja e qendrave – shpesh në zona të dukshme dhe qendrore – shihet si një tjetër tregues i këtij realiteti.

Po ashtu, Hoxha përshkruan edhe mekanizmat e shmangies së kontrolleve, duke pretenduar se informacionet për operacione të mundshme rrjedhin paraprakisht, çka u jep mundësi operatorëve të zhvendosin aktivitetin brenda një kohe shumë të shkurtër.

Fitimet e larta mbeten një faktor kyç që e mban gjallë këtë industri. Sipas tij, qarkullimi i madh i parave ka tërhequr interesin jo vetëm të operatorëve të vegjël, por edhe të aktorëve të fuqishëm ekonomikë, duke e bërë sektorin edhe më kompleks për t’u kontrolluar.

Në përfundim, Hoxha e rendit këtë aktivitet mes burimeve kryesore të të ardhurave informale, duke e krahasuar me sektorë të tjerë problematikë. Sipas tij, rasti i call center-ave tregon se si një iniciativë e nisur si mundësi ekonomike mund të deformohet në mungesë të kontrollit dhe transparencës, duke krijuar pasoja të gjera brenda dhe jashtë vendit.