Ç’pritet të ndodhë? Erdogan dhe Mitsotakis takohen sot në SHBA

Një vit pas takimit të tyre të fundit, dhe në një botë krejtësisht të ndryshme pas zgjedhjes së Donald Trump, Kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis dhe Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan takohen sot në “Shtëpinë e Turqisë”, me një takim të planifikuar që pritet të zgjasë rreth 30 minuta.

Megjithatë, askush nuk mund të parashikojë nëse biseda do të shkojë përtej kufijve të këtij takimi të shkurtër. Sidoqoftë, ky është samiti i parë greko-turk që nga shtatori i kaluar, dhe përbën një moment të rëndësishëm për zhvillimet gjeopolitike.

Të dy liderët do të shoqërohen nga Ministrat e Jashtëm të dy vendeve, George Gerapetritis dhe Hakan Fidan, të cilët takohen më shpesh, dhe nga Këshilltarët Diplomatikë Milton Nikolaidis dhe Akif Cagatay Kilic. Mjedisi i marrëdhënieve greko-turke ka ndryshuar. Nga periudha e pritjeve të mëdha, tani është zhvendosur në një tension të kontrolluar, pasi Turqia është duke ripozicionuar politikën e saj në disa fusha dhe, njëkohësisht, po kërkon të hyjë “përmes dritares” në programet evropiane të armatimit, siç është SAFE.

Në këtë kuadër, vetoja greke mbetet e fuqishme, për sa kohë që Turqia ruan kërcënimin e luftës, kundër Greqisë. Megjithatë, Mitsotakis ka shprehur se ai nuk dëshiron një mjedis të tensionuar me Erdogan, dhe kjo është një nga arsyet që nënvizon rëndësinë e këtij takimi. Nga ana tjetër, burimet qeveritare pranojnë se marrëdhëniet greko-turke nuk kanë shkuar përpara në mënyrë të mjaftueshme për të zgjidhur thelbin e mosmarrëveshjeve.

Në këtë skenar, Mitsotakis është i mendimit se Greqia nuk duhet të jetë gjithmonë “në të kuqe” dhe se disa nga reagimet e Turqisë lidhen me veprimet greke, siç janë planifikimi hapësinor detar, krijimi i parqeve detare dhe zhvillimet në sektorin e energjisë, përfshirë licencat për Chevron, por edhe afrimi me Libinë Perëndimore, që Ankaraja e ka konsideruar si një “protektorat”.