Në shënjestër politikanët dhe rrjetet që i mbajnë në pushtet

Në lupë bankat, ndërtimi, energjia dhe PPP-të

Një zhvillim i ri dhe me peshë ka dalë në dritë lidhur me qasjen strategjike të Shteteve të Bashkuara ndaj Shqipërisë, pas miratimit të Ligjit për Demokracinë dhe Prosperitetin në Ballkanin Perëndimor. Sipas këtij kuadri ligjor, afati 90-ditor i rishikimit, i cili përfundon në mars 2026, parashikon një valë të dytë sanksionesh, me një fokus dukshëm më të gjerë sesa më parë.

Ndryshe nga faza e parë, kjo valë nuk synon vetëm figura politike individuale, por shtrihet drejtpërdrejt edhe mbi rrjetet ekonomike dhe financiare që, sipas vlerësimeve amerikane, i mbajnë këta aktorë në pushtet. Ky zhvillim konsiderohet një udhërrëfyes praktik për SPAK-un, duke e orientuar veprimin nga masa administrative, si ngrirja e pasurive, drejt arrestimeve të nivelit të lartë, me synim pastrimin e tregut dhe krijimin e një mjedisi më të drejtë ekonomik përpara zgjedhjeve të vitit 2027.

Burime të lidhura me Departamentin Amerikan të Shtetit bëjnë me dije se janë identifikuar sektorët ku qarkullimi i të ashtuquajturave “para gri” është më intensiv dhe ku pritet të përqendrohen kontrollet dhe masat ndëshkuese:

• Teknologjia dhe infrastruktura digjitale, me fokus të veçantë kontraktorët e AKSHI-së dhe mekanizmat informalë të pagesave në shërbimet shtetërore digjitale.

• Ndërtimi dhe pasuritë e paluajtshme, veçanërisht zhvillimet luksoze në zonat bregdetare dhe ndërtimet e larta në Tiranë.

• Energjia dhe shërbimet publike, përfshirë mbikëqyrjen e korporatave shtetërore si KESH dhe OST, si edhe koncesionet në sektorin e energjisë së rinovueshme.

• Partneritetet Publiko-Private (PPP), me auditim të thelluar të kontratave që lidhen me menaxhimin e mbetjeve dhe infrastrukturën.

• Bankat dhe sistemi financiar, përmes monitorimit të bankave lokale me qëllim ndërprerjen e lidhjeve me individë dhe subjekte të identifikuara si “lehtësues” të korrupsionit.

• Turizmi strategjik, ku do të rishikohen projektet që kanë përfituar statusin “strategjik” përmes favorizimeve politike.

Sipas ekspertëve të çështjeve të sigurisë dhe antikorrupsionit, kjo përfaqëson një ndryshim thelbësor strategjik të SHBA-së: nga ndëshkimi simbolik i individëve politikë, drejt goditjes sistematike të arkitekturës ekonomike që ushqen dhe mbron korrupsionin. Identifikimi i ndërmjetësve financiarë dhe i “lehtësuesve” ekonomikë pritet të krijojë një bazë të fortë ligjore dhe operative për SPAK-un, duke i hapur rrugë hetimeve të thella dhe goditjes së korrupsionit në nivelet më të larta.

Kjo strategji synon jo vetëm ndëshkimin, por edhe pastrimin e tregut, rritjen e konkurrencës reale dhe garantimin e një klime më të rregulluar ekonomike përpara zgjedhjeve të ardhshme.

Strategjia e Kongresit Amerikan për Ballkanin, kliko linkun më poshtë:

https://www.congress.gov/bill/119th-congress/house-bill/5274/text