‘Helm fosil’: Debati mbi marrëveshjet për gazin e lëngshëm në Vlorë

Marrëveshjet e fundit të firmosura nga qeveria shqiptare për shndërrimin e Vlorës në një qendër të gazit të lëngshëm natyror (LNG) kanë ndezur një debat të fortë mes autoriteteve dhe mbrojtësve të mjedisit.

Ndërsa qeveria e sheh këtë si një hap strategjik, organizatat mjedisore e cilësojnë projektin si injektim të “helmit fosil” në Shqipëri.

Marrëveshjet e 28 prillit dhe vizioni i qeverisë

Më 28 prill, autoritetet shqiptare nënshkruan dy marrëveshje kyçe mbi burimet energjetike, të ndërmjetësuara nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Këto marrëveshje parashikojnë:

• Zhvillimin e një hub-i (qendre) energjetik në Vlorë.

• Furnizimin me gaz të lëngshëm natyror (LNG).

Sipas Ministrit të Energjisë dhe Infrastrukturës, Enea Karakaçi, ky projekt është shumë-komponencial dhe synon ta pozicionojë Shqipërinë si një portë strategjike që do të ripërcaktojë hartën energjetike të të gjithë rajonit.

Mbështetja nga SHBA

Në ceremoninë e nënshkrimit ishte e pranishme edhe ambasadorja e SHBA-së në Greqi, Kimberly Guilfoyle. Ajo theksoi rëndësinë ekonomike dhe gjeopolitike të këtij bashkëpunimi: “Këto marrëveshje 6 miliardë dollarëshe tregojnë se Shqipëria po luan një rol në rritje si ndërlidhës në Ballkanin Perëndimor. Siguria dhe begatia shkojnë krah për krah.”

Kundërshtimi i mjedisorëve: “Dëme mjedisore dhe ekonomike”

Përballë entuziazmit zyrtar, Lëvizja për Energjinë dhe Klimën (një koalicion prej gjashtë organizatash mjedisore) ka reaguar ashpër.

Sipas tyre, ky projekt:

1. Favorizon kompanitë shumëkombëshe: Aktivistët pretendojnë se marrëveshja synon vetëm maksimalizimin e fitimit të korporatave përmes shitjes së gazit në Ballkan.

2. Rrezikon ekosistemin e Vlorës: Vlora vlerësohet për pasuritë e saj mjedisore dhe turizmin e konsoliduar, të cilat mund të dëmtohen nga industria fosile.

3. Kujton dështimet e shkuara: Organizatat sollën në vëmendje kostot e marrëveshjes së mëparshme me kompaninë Exelerate Energy për termocentralin lundrues në Vlorë.

Përfundimi i aktivistëve:

Organizatat shprehen të bindura se qytetarët e Vlorës do ta refuzojnë masivisht këtë industri. “Besojmë se populli i Vlorës do të refuzojë injektimin e helmit fosil në Shqipëri,” thuhet në deklaratën e tyre drejtuar mediave.