Kongresi kërkon komunikimet e Jared Kushnerit me Edi Ramën

Hetimi në Kongresin amerikan për Kushnerin prek edhe Shqipërinë, kërkohen dokumente për projektin dhe marrëdhëniet me qeverinë Rama

Hetimi parlamentar në Shtetet e Bashkuara mbi aktivitetet e Jared Kushnerit ka përfshirë tashmë edhe projektet e tij të investimeve në Shqipëri, duke e zhvendosur çështjen nga debati i brendshëm shqiptar në vëmendjen e ligjvënësve amerikanë.

Bëhet fjalë për pretendime të ngritura në kuadër të një hetimi parlamentar dhe jo për përfundime të një gjykate apo akuza penale të provuara. Megjithatë, për herë të parë mënyra se si qeveria e Edi Ramës ka trajtuar projektet e Kushnerit në Shqipëri është përfshirë në një kërkesë të dokumentuar të ligjvënësve amerikanë.

Sipas raportimit të “The New Republic”, toka e lidhur me projektin është blerë nga Artur Shehu, i cili në raportimin mediatik dhe në materialet e cituara të Komitetit përshkruhet si person me një të kaluar të dyshuar kriminale.

Po sipas këtij raportimi, autoritetet shqiptare kanë pretenduar prej vitesh se pronësia mbi sipërfaqe të caktuara bregdetare ishte përfituar përmes dokumenteve të falsifikuara dhe akteve të pretenduara si të periudhës osmane.

Pavarësisht konflikteve për pronësinë dhe kundërshtimeve të banorëve, marrëveshja e raportuar për tokën kap një vlerë mbi 120 milionë dollarë.

Raskin kërkon dokumentet deri më 7 shtator

Ligjvënësi demokrat Jamie Raskin i ka kërkuar Kushnerit që deri më 7 shtator të dorëzojë dokumente që lidhen me pasuritë e paluajtshme, marrëveshjet e biznesit dhe protestat kundër projekteve të tij në Shqipëri.

Kërkesa mund të përfshijë dokumentacion mbi komunikimet me zyrtarët shqiptarë, verifikimin e pronësisë, financimin e investimeve, lejet dhe përfitimet që projektet kanë marrë nga shteti shqiptar.

Pikërisht këtu çështja merr një dimension të drejtpërdrejtë politik për qeverinë Rama.

Projektet e Kushnerit nuk janë trajtuar vetëm si investime private. Qeveria shqiptare ka përdorur instrumente ligjore dhe administrative për t’u hapur rrugën projekteve turistike luksoze në zona me rëndësi të veçantë pronësore dhe mjedisore.

Vendimet janë promovuar nga qeveria si pjesë e zhvillimit strategjik të turizmit, ndërsa debatet mbi pronësinë e tokës, përfituesit realë dhe raportet mes investitorëve dhe shtetit kanë vijuar.

Tashmë ligjvënësit amerikanë kërkojnë të dinë se çfarë ka blerë konkretisht Kushneri në Shqipëri, nga kush është blerë prona, çfarë informacioni apo paralajmërimesh ka marrë investitori dhe cilat kanë qenë lehtësitë apo përfitimet e ofruara nga qeveria shqiptare.

Në qendër, ndërthurja e politikës me biznesin

Hetimi i Raskinit kishte nisur më herët për shkak të rolit të dyfishtë të Jared Kushnerit: nga njëra anë si figurë me ndikim dhe këshilltar joformal në çështje të politikës së jashtme amerikane, ndërsa nga ana tjetër si drejtues i fondit të investimeve “Affinity Partners”.

Sipas “Washington Examiner”, rreth 97 për qind e kapitalit të mbledhur nga kompania e Kushnerit vjen nga fonde sovrane, subjekte të lidhura me qeveri të huaja dhe investitorë të huaj.

Kjo ndërthurje mes ndikimit politik dhe aktivitetit privat të biznesit është edhe një nga çështjet kryesore që po shqyrtohet nga ligjvënësit amerikanë.

Në këtë kontekst, Shqipëria nuk paraqitet vetëm si vendi ku Kushneri po zhvillon një investim turistik, por edhe si një shtet ku projekti, sipas pretendimeve të ngritura në hetimin parlamentar, mund të ketë përfituar trajtim të pazakontë nga qeveria.

Rama nuk është nën hetim penal në SHBA

Deri tani nuk ka të dhëna që Edi Rama të jetë nën hetim penal në Shtetet e Bashkuara dhe as ndonjë akuzë të provuar për ryshfet apo marrëveshje të paligjshme mes tij dhe Jared Kushnerit.

Hetimi po zhvillohet nga demokratët e Komitetit Gjyqësor të Dhomës së Përfaqësuesve, të cilët ndodhen në pakicë dhe aktualisht nuk kanë fuqinë për ta detyruar Kushnerin me “subpoena” që të dorëzojë dokumentet.

Megjithatë, zgjerimi i hetimit ka rëndësi politike. Kushner nuk iu përgjigj kërkesës së parë të Raskinit, ndërsa ligjvënësit demokratë po kërkojnë që çështja të mbetet e hapur.

Nëse demokratët do të merrnin shumicën në Dhomën e Përfaqësuesve, kërkesat që sot janë vullnetare mund të marrin karakter detyrues parlamentar.

Dosja shqiptare përballë Uashingtonit

Përballë këtij zhvillimi, rritet presioni që qeveria shqiptare të bëjë publike dokumentacionin e plotë mbi projektet e Kushnerit: vendimet qeveritare, kontratat, hartat e pronësisë, lejet, komunikimet me investitorët, përfitimet fiskale dhe çdo ndërhyrje administrative të bërë në funksion të projektit.

Nëse pronat janë blerë në mënyrë të ligjshme dhe lehtësitë shtetërore janë dhënë në përputhje me ligjin, publikimi i dokumenteve do të ishte mënyra më e drejtpërdrejtë për të sqaruar çështjen.

Në të kundërt, mungesa e transparencës rrezikon të ushqejë dyshimet mbi marrëdhënien mes interesave private të investitorëve dhe ndikimit politik.

Edi Rama e ka paraqitur afrimin me familjen Trump si një aset diplomatik për Shqipërinë. Hetimi i Raskinit ngre tashmë një pyetje tjetër: nëse ky afrim politik është shoqëruar edhe me favore ekonomike, procedura të përshpejtuara apo privilegje shtetërore për bizneset e dhëndrit të presidentit amerikan.

Marrëveshja e raportuar prej më shumë se 120 milionë dollarësh nuk është më vetëm një debat shqiptar. Çështja ka mbërritur në Kongresin amerikan dhe, bashkë me të, nën vëmendjen e ligjvënësve ka hyrë edhe mënyra se si qeveria shqiptare ka trajtuar investimet e Jared Kushnerit në vend.