Kush fitoi dhe kush humbi nga zgjedhjet në Kosovë

Zgjedhjet lokale të 12 tetorit në Kosovë kanë konfirmuar një realitet të pakëndshëm që shpesh injorohet nga politika: demokracia formale nuk garanton përfaqësim të vërtetë dhe efektiv. Me një pjesëmarrje prej vetëm 39.5%, më e ulëta në votimet e fundit zgjedhore, duket se qytetarët nuk besojnë më se vota e tyre do të sjellë ndryshime në jetën e tyre. Kjo shifër nuk është thjesht një statistikë, ajo është një tregues i qartë i mosbesimit dhe zhgënjimit që kërkon analizë të thelluar.

Në sipërfaqe, procesi kaloi pa incidente të mëdha dhe u përshkrua si i qetë, por pas kësaj dukurie që shpesh shitet si sukses demokratik, qëndrojnë shqetësime reale si: denoncime për fotografim të fletëvotimeve, ndihmë të paautorizuar në dhomat e votimit, probleme me listat e zgjedhësve dhe ndryshime të papritura të vendvotimeve që në disa raste u mohuan qytetarëve të drejtën për të votuar. Këto nuk janë thjesht raste të veçanta, por simptoma të një sistemi me probleme institucionale dhe mungesë besimi nga publiku.

Rezultatet që janë publikuar tregojnë një skenë politike lokale të fragmentuar, ku asnjë parti nuk ka fituar dominim të plotë. PDK mbajti pozitat e saj tradicionale në Ferizaj dhe Skenderaj, VV vazhdoi të jetë prezente në Kamenicë dhe Podujevë, ndërsa LDK dhe AAK arritën të rikuperojnë disa nga humbjet e mëparshme. Megjithatë, situata mbetet e paqartë, pasi shumica e komunave të mëdha shkojnë në raundin e dytë, ku aleancat momentale dhe vota nga diaspora do të luajnë një rol kyç.

Nga ana tjetër, Lista Serbe rifitoi shumicën e komunave me përqindje të lartë serbe pa kundërshtarë realë. Kjo situatë tregon përsëri ndarjen e thellë politike dhe institucionale në Kosovë, ku një pjesë kontrollohet nga Prishtina dhe tjetra nga Beogradi. Prezenca formale e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve në këto zona nuk siguron integrim real, por më shumë përfaqëson një imazh të krijuar për konsum ndërkombëtar.

Zgjedhjet e fundit nuk treguan vetëm fitues e humbës, por pasqyruan edhe një lodhje kolektive të qytetarëve me politikën. Pjesëmarrja e ulët nuk është dështim i qytetarëve, por pasqyrë e dështimit të elitës politike për t’u ofruar një vizion real dhe shpresë për ndryshim. Demokracia nuk matet vetëm me numrin e votave, por me rëndësinë që qytetarët i japin këtij procesi – dhe në Kosovë, ky kuptim po zbehet.

Në fund të ditës, pyetja më e rëndësishme mbetet: A ka Kosova një model funksional për përfaqësim politik që tejkalon ndarjet etnike, intrigat e pushtetit dhe mungesën e përgjegjshmërisë? Për momentin, përgjigja mbetet e paqartë.

Në fund të ditës, rezultati real i këtyre zgjedhjeve nuk qëndron vetëm te partitë që fituan apo humbën, por te ajo çfarë ata simbolizojnë për qytetarët. Përtej aleancave dhe numrave, fituesi i vërtetë duhet të jetë besimi në sistem dhe përfaqësimi i vërtetë i interesave të njerëzve. Në mungesë të kësaj, çdo fitore politike humbet kuptimin e vet, dhe humbësi më i madh bëhet vetë demokracia. Në këtë kuadër, sfida kryesore për politikanët e Kosovës mbetet të rimarrin këtë besim dhe të ofrojnë një vizion real që përfaqëson qytetarët në mënyrë gjithëpërfshirëse, larg ndarjeve dhe interesave të ngushta.