shteti dhe drejtësia zyrtarisht pronë private e Edi Ramës

Publik.al

Në çdo demokraci funksionale, skandalet politike nuk janë çështje morali; janë prova e pavarësisë së institucioneve dhe e forcës së shtetit ligjor. Në Shqipëri, kjo provë po dështon në mënyrën më spektakolare të mundshme. Rasti i Belinda Ballukut, zv/kryeministres dhe ministres së Infrastrukturës tashmë e pandehur nga SPAK për dy nga aferat më të mëdha të dekadës, e ka zhveshur qeverinë nga çdo pretendim moral dhe institucional.

Por më tronditëse se dosja është sjellja e Kryeministrit: një sjellje që nuk përkon me një udhëheqës të shtetit, por me avokatin personal të dyshuarës për korrupsion të rëndë.

Kjo nuk është vetëm sjellje e papërgjegjshme politike.
Kjo është një goditje ndaj shtetit të së drejtës.
Është precedent që minon themelet e Republikës.

DY STANDARDËT E NJË SHTETI TË GËRRYER NGA BRENDA

Në Shqipëri, ligji është i fortë vetëm ndaj të dobëtëve. Ndaj qytetarëve të zakonshëm që ndëshkohen për shkelje minimale. Ndaj sipërmarrësve që mbyllen për një deklaratë me vonesë. Ndaj nëpunësve që flaken nga puna për një gabim të vogël.

Por ndaj zyrtarëve të lartë?
Ligji kthehet në opinion politik.
Drejtësia relativizohet.
Faktet shpërfillen.
Akuzat minimizohen.

Pas çdo skandali, Kryeministri shfaqet i gatshëm të diskreditojë SPAK-un, të relativizojë vendimet e GJKKO-së, të sulmojë ata që guxojnë të prekin rrethin e tij të ngushtë.

Në vend të drejtësisë, kemi avokati politike.
Në vend të distancës, kemi përqafim pushteti.
Në vend të përgjegjësisë, kemi heshtje të komanduar.

Ky dualitet nuk është më perceptim po është realitet institucional.

Pezullimi i Ballukut nga GJKKO, menjëherë pas marrjes së saj si e pandehur, u paraqit nga propaganda e qeverisë si një “grusht shteti”. Një përpjekje qesharake për të krijuar panik institucional, sikur drejtësia po rrëzonte qeverinë.

Por e vërteta është e thjeshtë:

Grusht shteti nuk është kur drejtësia heton;
Grusht shteti është kur pushteti mbron të pandehurit.

Kjo tymnajë është ngritur për një arsye:
sepse rasti Balluku prek nervin e pushtetit.
Kjo nuk është dosje e zakonshme. Këtu puhet për tendera kolosalë, për vendime të nivelit më të lartë, për skema që nuk mund të trajtohen si “gabime të ministrave të vegjël”.

PSE REAGIMI I RAMËS ËSHTË I RREZIKSHËM

Sepse është hera e parë që SPAK godet numrin dy të qeverisë në detyrë.
Sepse është hera e parë që prokurorët prekin thelbin e vendimmarrjes kryeministrore, jo periferitë.
Sepse është hera e parë që qeveria ndjen rrezik real, jo thjesht politik, por juridik.

Kryeministri, që për 12 vite predikoi se:
• PS nuk mbron të akuzuarit,
• zyrtarët duhet të kërkojnë avokat, jo parti,
• drejtësia është e pavarur,

tani po bën të kundërtën:
• po mbron të pandehurën,
• po sulmon drejtësinë,
• po relativizon akuzat,
• po krijon alibi të rrezikshme kushtetuese.

Kjo tregon një gjë: rasti Balluku është ndryshe. Dhe Kryeministri e di.

DITA E SOTME dhe PRESIONI MBI 8 GJYQTARËT E KUSHTETUESES

Sot, 8 gjyqtarët e Gjykatës Kushtetuese pritet të japin vendimin pas ankimit të Kryeministrit për pezullimin e Ballukut.

Ky është momenti më i rëndësishëm i skenës politike dhe juridike të vitit ndoshta i dekadës.

Dhe ja pse:

Nëse gjykata bie nën presion, bie republika.
Nëse gjykata qëndron e lirë, Shqipëria hedh hapin e parë drejt një drejtësie europiane.

A do t’i presionojë Rama gjyqtarët?
Jo domosdoshmërisht me telefonata.
Presioni modern funksionon ndryshe:
• me deklarata që aludojnë krizë shtetërore,
• me delegjitimim të institucioneve,
• me mesazhe të tërthorta se vendimi “kundër Ballukut” është “kundër stabilitetit të vendit”,
• me krijimin e idesë se drejtësia po ndërhyn në politikë.

Në një vend ku pushteti kontrollon çdo hallkë të administratës, është naive të besosh se GJK është imun ndaj atmosferës politike që krijon Kryeministri.

NËSE BALLUKU RIKTHEHET, MESAZHI ËSHTË SHKATËRRUES

Nëse Kushtetuesja i jep të drejtë Kryeministrit, duke i hapur rrugë rikthimit të Ballukut në zyrë, mesazhi kombëtar është fatal:

“SPAK heton.
GJKKO pezullon.
Por qeveria vendos.”

Kjo e bën drejtësinë një dekor, jo një pushtet.
Kjo e bën reformën një farsë.

Por nëse gjykata mban qëndrim të pavarur, atëherë Shqipëria fiton një precedent emancipues:
që qeveria nuk është e pacënueshme nga ligji.

GRUSHT SHTETI ËSHTË MBROJTJA E TË PANDEHURVE, JO HETIMI I TYRE

E vërteta që qeveria po përpiqet të fshehë është kjo:

Grusht shteti është kur një e pandehur për korrupsion kërkon të qëndrojë në detyrë.
Grusht shteti është kur Kryeministri vesh togën e avokatit të saj.
Grusht shteti është kur pushteti sulmon drejtësinë për të shpëtuar veten.

Në një vend ku ekzekutivi ka qenë gjithmonë hiper i fuqishëm, rreziku nuk vjen nga prokurorët që hetojnë.
Rreziku vjen nga qeveria që nuk lejon të hetohet.
BETEJA E BALLUKUT ËSHTË BETEJA PËR SHTETIN

Shqipëria është sot në udhëkryq.
Nuk është fjala thjesht për një ministre të pandehur.
Është fjala për modelin e qeverisjes, për pavarësinë e institucioneve, për besimin tek ligji.

E ardhmja do të varet nga një pyetje e vetme:

A do të jetë drejtësia në shërbim të shtetit, apo në shërbim të një njeriu të vetëm, Edi Ramës?

Sepse një gjë është e sigurt:

Një qeveri që mbron të dyshuarit, nuk mbron dot shtetin.
Një Kryeministër që sulmon drejtësinë, nuk mund të flasë për demokraci.
Dhe një shtet ku pushteti politik vendos fatin e të akuzuarve, nuk është shtet ligjor.
Është thjesht administratë e përkohshme e një pushteti personal të njeriu që edhe pse ka bërë qokë Erdoganit me tunelin e Llogarasë, kërkon të vulosë zyrtarisht një shtet personal zyrtar në mes të Europës.