Qeveria i dorëzon Maznikut kontrollin e emërimeve në bashkitë

Një strukturë e re për centralizimin e pushtetit lokal

Publik.al | Nga redaksia investiguese

Qeveria shqiptare ka miratuar një vendim që shënon një tjetër hap drejt centralizimit të pushtetit, duke i dhënë ministrit të Pushtetit Vendor, Arbjan Mazniku, autoritetin për të kontrolluar direkt emërimet dhe shkarkimet në njësitë administrative të vendit.

Nëpërmjet një organizate të re jofitimprurëse, e cila do të krijohet mes Ministrisë së Pushtetit Vendor dhe bashkive, Mazniku do të ketë dorën e lirë për të negociuar, emëruar dhe drejtuar funksionarët vendorë, duke tejkaluar kompetencat tradicionale të kryebashkiakëve dhe duke përqendruar realisht vendimmarrjen në duart e qeverisë qendrore.

 Organizata e re – një “bashkëqeverisje” që mbikëqyret nga qeveria

Sipas vendimit të miratuar nga Këshilli i Ministrave dhe mbështetur në nenin 14 të ligjit për vetëqeverisjen vendore, krijohet një person juridik i ri, me statusin e një organizate jofitimprurëse, i cili do të ketë kompetenca të deleguara nga bashkitë dhe qeveria.

Ky trup do të merret me “zhvillimin dhe kualifikimin e administratës vendore”, por në thelb do të ushqejë një strukturë të kontrolluar politikisht nga Ministria, që do të diktojë emërimet, shkarkimet dhe lëvizjet e stafit në terren.

 Nga decentralizimi në dorëzim

Ky zhvillim vjen pas dorëheqjeve masive të drejtuesve të njësive administrative, të cilëve u ishte kërkuar të largoheshin me “ultimatumin” e vetë kryeministrit Edi Rama. Në vend që këto largime të hapnin rrugën për një proces të decentralizuar dhe të bazuar në meritë, ato u shfrytëzuan për të ndërtuar një instrument të ri kontrolli vertikal.

Në praktikë, kjo do të thotë se kryebashkiakët humbasin kompetencën për të vendosur vetë mbi stafin e tyre, ndërsa vendimet do të merren nga një strukturë që i përgjigjet drejt për drejt Maznikut dhe, për rrjedhojë, qeverisë qendrore.

A “bashkëqeverisje” apo kapje institucionale?

Në letër, qëllimi i strukturës së re është përmirësimi i performancës administrative dhe përgatitja për integrimin europian. Por në praktikë, krijimi i kësaj organizate përbën një precedent të rrezikshëm për kapjen institucionale të pushtetit vendor – një parim kyç i Kushtetutës dhe një nga kolonat e reformës së decentralizimit.

Pyetje që ngrihen:

• Si do të garantohet transparenca dhe pavarësia në këtë organizatë të re?
• A do të zëvendësohet profesionalizmi me bindjen politike?
• Çfarë ndodh me përfaqësimin lokal të komuniteteve, nëse emërimet vijnë nga Tirana?

Ky vendim e zhvesh pushtetin vendor nga autonomia që i garanton ligji dhe Kushtetuta, dhe e fut në një cikël të ri kontrolli politik të centralizuar – ku “bashkëqeverisja” me bashkitë nuk është gjë tjetër veçse një emër i koduar për patronazhimin e administratës vendore nga qendra.