Kujtesë e dhimbjes dhe madhështisë njerëzore
Më 16 prill 2026 shënohet 27-vjetori i një prej kapitujve më të dhimbshëm të historisë së re shqiptare: eksodi masiv i shqiptarëve të Kosovës gjatë luftës së vitit 1999. Një periudhë e errët, e mbushur me frikë, dhunë dhe pasiguri, që detyroi rreth 800 mijë njerëz të braktisnin shtëpitë e tyre dhe të niseshin drejt një të panjohure të vështirë.
Në mesin e kësaj tragjedie njerëzore, u shfaq një dritë e fuqishme solidariteti. Qyteti i Kukësit dhe banorët e tij, por edhe qytete të tjera, u kthyen në strehë shpëtimi për qindra mijëra refugjatë, duke i pritur me zemër të hapur dhe duke ndarë gjithçka kishin. Mikpritja nuk ishte thjesht një gjest, por një sakrificë e përditshme, ku familje të tëra ndanin bukën dhe hapësirat e tyre me të panjohur që kishin humbur gjithçka.
Kjo sjellje fisnike nuk kaloi pa u vënë re. Kukësi u propozua për Çmimin Nobel për Paqen, duke u shndërruar në një simbol të rrallë të humanizmit dhe dhembshurisë në kohë lufte. Një shembull që vazhdon të frymëzojë edhe sot.
Mes qindra historive të asaj kohe, njëra prej tyre mbetet thellësisht prekëse. Në pranverën e vitit 1999, në fshatin Shtiqën të Kukësit, Arif Axhami hapi dyert e shtëpisë për 34 persona të dëbuar nga Kosova. Tre familje që kishin lënë pas jetën e tyre gjetën strehë në dhomat e tij, ndërsa ai vetë, bashkë me familjen, u zhvendos në katin përdhesë, në ambientin ku mbante bagëtinë.
Ky gjest i jashtëzakonshëm nuk ishte i vetmi, por simbolizon shpirtin e një komuniteti të tërë që në momentet më të vështira zgjodhi të ndihmojë pa kushte. Sot, kjo histori mbetet një dëshmi e gjallë e asaj se çfarë do të thotë të jesh njeri përballë dhimbjes së tjetrit.
27 vite më pas, kjo datë nuk është vetëm një përkujtim i vuajtjeve, por edhe një reflektim mbi forcën, qëndresën dhe solidaritetin që bashkoi shqiptarët në një nga momentet më kritike të historisë së tyre.
