10 obeliskët më mbresëlënës nga e gjithë bota – FOTO

Në të kaluarën, shumica e obeliskëve ishin monolit, por sot, ndërsa obeliskët janë më të lartë, ato shpesh përbëhen nga disa gurë dhe madje ka raste kur përdoret edhe betoni. Disa obeliskë mund të kenë hapësira të brendshme.

7 fakte interesante rreth obeliskëve:
1. Ata u ndërtuan nga egjiptianët e lashtë, megjithëse vetëm disa mbetën në Egjipt.
Egjiptianët e lashtë e vendosnin obeliskun në hyrje të tempujve të tyre. Ata kishin shpesh majën me ar, ose një aliazh natyror ari dhe argjendi të quajtur elektrum, kjo për të kapur rrezet e para të dritës së mëngjesit. 28 obeliskë egjiptianë mbeten në këmbë, megjithëse vetëm gjashtë prej tyre janë në Egjipt. Pjesa tjetër është e shpërndarë në të gjithë globin, ose dhurata nga qeveria egjiptiane ose plaçkitja nga pushtuesit e huaj.
2. Një obelisk u përdor për të llogaritur perimetrin e Tokës.
3. Obelisku i vërtetë është i bërë nga një pjesë e vetme guri.
4. Ata ishin me të vërtetë të vështirë për t’u ndërtuar.
5. Një obelisk ndihmoi arkeologët për të përkthyer hieroglifet.
6. Obeliskët më të vjetër të mbetura janë po aq të vjetër saç është edhe historia njerëzore.
7. Obelisku më i lartë në botë është ai në Uashington.

2. Obelisku në Sheshin e Shën Pjetrit, Qyteti i Vatikanit – I vendosur në mes të një prej shesheve më të famshëm të qytetit në botë, obelisku në sheshin e Shën Pjetrit është një obelisk egjiptian prej 4.000 vjetësh, i cili u transportua nga Egjipti në Romë gjatë sundimit të perandorit Augustus. U zhvendos ne vendin ku është në 1586. Gjatë Mesjetës, topi i praruar në krye të obeliskut besohej se përmbante hirin e Jul Cezarit. Sidoqoftë, kur topi i lashtë metalik u hoq, ishte bosh. Ky obelisk i lashtë monolit është pak më shumë se 25 metra i gjatë.

1. Monumenti i Uashingtonit, Uashington DC, Shtetet e Bashkuara – Duke qëndruar pak më shumë se 169.294 metra, Monumenti i Uashingtonit është obelisku më i lartë në botë, si dhe struktura më e lartë e gurit në botë. Ashtu si shumë obeliskë modernë, nuk është monolit, por më tepër i përbërë nga mermeri, graniti. Ndërtimi filloi në 1848 dhe përfundoi vetëm në 1884. Është një nga simbolet më të njohura të Uashingtonit dhe madje edhe të Shteteve të Bashkuara.

3. Luxor Obelisk, Paris, Francë – Sheshi Concorde është sheshi më i madh në Paris, ndodhet në fundin lindor të Champs-Élysées. Në qendër të sheshit ekziston një obelisk gjigand egjiptian i zbukuruar me hieroglife – (Obelisku i Luxorit). Obelisku i është dhënë Francës nga qeveria egjiptiane në fillim të shekullit të 19-të, dhe u vendos në mes të sheshit në 1836. Ky obelisk monolit është 23 metra dhe peshon mbi 250 ton metrikë. Origjina e Obeliskut është Tempulli i Luxorit nga ka marrë edhe emrin. Por obelisku njihet edhe si Gjilpëra e Kleopatrës – një nga tre obeliskët egjiptianë me këtë emër. Të tjerët janë në Londër dhe Nju Jork.

4. Obelisku i Buenos Aires, Argjentinë – I vendosur në Plaza de la República, ky obelisk është një monument historik kombëtar i Argjentinës dhe një nga simbolet e Buenos Aires. Është ndërtuar në vitin 1936 dhe është bërë prej betoni dhe prej guri të bardhë Olaen nga Kordoba. Obelisku është 67.5 metra i lartë.

5. Obelisku Lateran, Romë, Itali – Obelisku monolit më i lartë në botë. Monumenti prej 455 tonësh u transportua nga Egjipti dhe u vendos në Circus Maximus në vitin 357. Më vonë u thye dhe u varros për shekuj me radhë deri në vitin 1588, kur u nxor dhe u zhvendos në një vendndodhje të re ku është sot.

6. Gjilpëra e Kleopatrës, New York, Shtetet e Bashkuara – Tre obeliskë egjiptianë u transportuan gjatë shekullit të 19-të në Nju Jork, Londër dhe Paris. Të tre këta janë quajtur Gjilpëra e Kleopatrës, edhe pse nuk kanë të bëjnë me Kleopatrën. Obelisku në Londër dhe ai në Nju Jork janë monolit dhe kanë origjinën nga qyteti egjiptian i Heliopolis (tani Kajro). Ata janë prej granitit të kuq, janë 21 metra të lartë dhe peshojnë rreth 224 ton. Obelisku në Nju Jork u ngrit në Central Park në 1881.

7. Obelisku i Luxor, Luxor, Egjipt – Dy obelisk gjigant qëndronin dikur në hyrje të Tempullit të Luxorit, një vend i trashëgimisë botërore të UNESCO-s. Një prej tyre u dha dhuratë në Francë gjatë shekullit të 19 dhe tani qëndron në Place de la Concorde. Obelisku i majtë ende qëndron sot në hyrje të tempullit.

8. Heliopolis Obelisk, Kajro, Egjipt – Ky obelisk i kuq prej graniti është ai që ka mbetur nga më të lashtit. Në 67 metra lartësi, ai është obelisku më i vjetër në Egjipt.

9. Flaminio Obelisk, Romë, Itali – Aktualisht ky obelisk qëndron në Romë. I vendosur në Piazza del Popolo, ky obelisk monolit i Egjiptit është 24 metra i lartë, 46.5 metra në bazë. U soll në Romë në shekullin e 10 para Krishtit dhe u vendos në Circus Maximus. Ai u rizbulua i copëtuar në vitin 1587 dhe u vendos në vendin aktual ku është sot.

10. Obelisku i Aksumit, Etiopi – Një obelisk 24 metra i lartë prej granitit. Obelisku është 1.700 vjeç dhe peshon rreth 160 ton. Ai përmban dy dyer të rreme në bazë dhe përgjatë të gjitha anëve të obeliskut dekorime që i ngjajnë dritareve.