Akuza për skemë abuzive me hapësirat publike, reklamat dhe dyshime për mungesë transparence nga Bashkia

Zhvillime të reja hedhin dritë mbi mënyrën e administrimit të hapësirave publike në Tiranë, ku prej muajsh po ngrihen pikëpyetje serioze mbi kontratat për evente, reklama dhe të ardhurat që duhet të përfitonte buxheti i bashkisë.

Prej rreth gjashtë muajsh, janë depozituar kërkesa zyrtare për informacion drejtuar Bashkisë së Tiranës, ku kërkohen të dhëna të detajuara mbi:

• sipërfaqet publike të dhëna për shfrytëzim në vitet 2022–2025,
• kontratat e lidhura për evente dhe reklama,
• si dhe të ardhurat e arkëtuara nga këto aktivitete.

Refuzimi i të dhënave dhe dyshimet për fshehje informacioni

Pavarësisht kërkesave të përsëritura, Bashkia e Tiranës nuk ka vënë në dispozicion dokumentacionin e kërkuar. Në përgjigjet zyrtare është pretenduar se një pjesë e të dhënave mungojnë për shkak të një sulmi kibernetik.

Megjithatë, burime brenda institucionit bëjnë me dije se dokumentet ekzistojnë në formë fizike, përfshirë kontratat dhe pagesat e kryera për vitet e përmendura. Sipas të njëjtave burime, këto materiale janë administruar dhe janë vënë në dispozicion të strukturave hetimore.

Ky kontrast mes deklarimeve publike dhe informacionit të brendshëm ka shtuar dyshimet për mungesë transparence dhe mundësi për fshehje të të dhënave.

Në fokus kompania “Kuadr.com”

Nga verifikimet e kryera mbi aktivitetin në terren dhe të dhënat e regjistrimit, rezulton se një nga kompanitë kryesore që ka përfituar hapësira publike për organizim eventesh është “Kuadr.com”, me administrator Aleksandër Çifligun.

E krijuar në vitin 2017, kjo kompani ka zhvilluar një numër të madh aktivitetesh në sheshet kryesore të kryeqytetit, përfshirë sheshin “Skënderbej”.

Mekanizmi i dyshuar i abuzimit

Nga analiza e praktikave në terren, del në pah një skemë e mundshme:

• Në kontratat zyrtare përcaktohen sipërfaqe të kufizuara për reklama apo evente (p.sh. disa metra katrorë).
• Në realitet, këto sipërfaqe dyshohet se tejkalohen ndjeshëm, duke u përdorur zona shumë më të mëdha.

Për shembull, nëse një kompani merr me qira 5 m² sipërfaqe për reklamë, në terren mund të shfrytëzohen dhjetëra apo qindra metra katrorë.

Kjo do të thotë më pak të ardhura për buxhetin e bashkisë dhe më shumë fitime për operatorët privatë.

Dyshime për një rrjet të ndërlidhur interesash

Hetimi ka nxjerrë në pah edhe një element tjetër: ndërthurjen e kompanive që marrin hapësirat me ato që menaxhojnë reklamat.

Në disa evente të zhvilluara në sheshet kryesore janë konstatuar reklama të kompanive të mëdha si ONE dhe Vodafone. Sipas të dhënave të siguruara, kontraktimi i reklamave është bërë në disa raste nga vetë kompania organizuese, por ndërmjetësimi dhe menaxhimi i tyre lidhet me kompani të tjera që operojnë në tregun e reklamave.

Në këtë kontekst përmendet kompania “Gogel”, në pronësi të Arbër Veliajt, e cila operon në këtë sektor dhe është përfshirë në verifikime nga organet e drejtësisë.

Skema e dyshuar e funksionimit

Sipas të dhënave të mbledhura, krijohet një cikël i mundshëm:

1. Bashkia jep hapësira publike me kontrata ku përcaktohen sipërfaqe minimale.
2. Në terren shfrytëzohen sipërfaqe shumë më të mëdha.
3. Këto hapësira përdoren për reklama nga kompani të mëdha.
4. Menaxhimi i reklamave lidhet me subjekte të tjera të tregut.
5. Të ardhurat reale nuk reflektohen plotësisht në arkën e bashkisë.

Ky mekanizëm, nëse provohet, mund të ketë sjellë humbje të konsiderueshme financiare për buxhetin vendor.

Roli i institucioneve dhe pritshmëritë për hetim

Një tjetër pikëpyetje lidhet me rolin e strukturave mbikëqyrëse, si policia bashkiake dhe administrata tatimore vendore, të cilat kanë detyrë kontrollin e zbatimit të kontratave në terren.

Deri më tani nuk ka një reagim zyrtar mbi këto mospërputhje.

Ndërkohë, materialet dhe të dhënat e siguruara pritet të jenë pjesë e verifikimeve nga Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), e cila mund të hedhë dritë mbi ligjshmërinë e këtyre praktikave.

Transparenca mbi përdorimin e hapësirave publike dhe menaxhimin e fondeve mbetet një çështje kyçe për interesin publik dhe për besimin e qytetarëve te institucionet.