““Big Brother” në Institutin e të Verbërve, drejtori përgjon punonjësit

Më 18 nëntor 2020, një letër mbërriti në Kryeministri nga stafi i punës në Institutin e Nxënësve që Nuk Shikojnë “Ramazan Kabashi”. Në atë letër ngriheshin shqetësime për emërimin e Drejtorit të ri në detyrë, Emiliano Lule, i cili më parë kishte qenë nëndrejtor në këtë institucion. Sipas ish-punonjësve, Drejtori Lule kishte bërë shkelje që nga momenti i emërimit dhe gjatë funksionit të tij, përfshirë trajtimin me punonjësit dhe tejkalimin e kompetencave.

Disa nga këto shkelje janë zbuluar nga dokumente që “Vetting” ka siguruar. Sipas punonjësve, Lule është emëruar drejtor më 13 nëntor 2020 dhe brenda pesë ditësh ka detyruar stafin të paraqesë ankesë kundër tij.

Një ish-punonjëse e Qendrës Burimore “Ramazan Kabashi”, Fatbardha Marku, ka dëshmuar se është pushuar padrejtësisht nga puna si kujdestare konvikti:

“Mua zotëria më largoi nga puna në mënyrë të padrejtë. Kanë bërë një letër një ankesë mësuesit, dhe një pjesë tjetër, jo një pjesë por gati shumica e përsonelit të konviktit dhe pjesës tjetër të administratës, ankoheshin për Emiliano Lulen, për mënyrën e tij të sjellurit.”

Në letër thuhej ndër të tjera:

“Theksojmë se ky individ është caktuar në kundërshtim të plotë me ligjin pa plotësuar kushtin kryesor ‘diplomim në mësuesi… Ne jemi nën presion të vazhdueshëm dhe të rrezikuar’.”

Përveç kësaj, punonjësit pohuan se drejtori ishte përdorur me tone kërcënuese:

“Emiliano Lule po këtë verë ka bërë një terror të vërtetë me personat që janë aty. I ka detyruar të bëjnë punë, mundësisht është hakërruar në mes të institutit me zë të lartë, duke u thënë personave që janë aty që nuk kanë pranuar t’a bëjnë punën, unë do thërras policinë.”

Sipas avokatit Gentian Serjani, kur punëdhënësi kërkon nga punonjësi të kryejë punë që nuk janë pjesë e kontratës, kjo përbën sjellje abuzive dhe punëdhënësi duhet të mbajë përgjegjësi ligjore.

Gjatë viteve 2022 dhe 2023, shtatë punonjës kanë ndërprerë marrëdhënien me institut, por vetëm Fatbardha Marku nuk largoi veten me dorëheqje, por më pas u pushua në mënyrë të papritur:

“Kam filluar punë me 27 nëntor 2020 dhe më ka pushuar nga puna me anë të një telefonate në datën 31 korrik 2023. Mua kur më ka marrë në telefon dhe më ka thënë që do të të heq nga puna më ka thënë do të të fus në burg në qoftë se më çon në gjyq.”

Leons Hasani, pedagog i ekonomisë, komenton se:

“Është shkelje sepse duhet bërë zyrtarisht përmes një shkrese apo njoftim paraprak përmes e-mailit ku thirret në zyrën e burimeve njerëzore dhe argumentohet përse është shkarkuar personi nga puna.”

Më 31 korrik 2023, me vendim të drejtorit Lule, marrëdhënia e punës së znj. Marku ndërpreu. Para kësaj, ajo ishte vënë nën masa disiplinore për mungesa pa arsye dhe më pas është pushuar për shkelje të rëndë. Marku ndodhet aktualisht në proces gjyqësor me institucionin për shkarkimin e saj të beftë.

Në dialogun e regjistruar, ajo ngre pyetje:

“Arsyeja që kam parë në dosjen time është sepse paskam munguar disa herë. Dhe sot i kërkoj Emiliano Lules ditët që kam munguar sipas pretendimit të atij kush i ka bërë turnet e mia? Pasi ne si kujdestare punojmë dy ditë turni i parë, dy ditë i dytë, dy ditë i tretë. Gjithçka dua të vërtetohet me pamje filmike. Cila kujdestare më ka zëvëndësuar mua? Kush e ka marrë ditën e punës time?”

Marku pretendon se një procesverbal është falsifikuar:

“Zonja N. Lleshi ka firmosur për datat 3,4,58,14 korrik 2023 dhe datën 6,10 korrik 2023, N. Lleshi nuk ka qenë as e emëruar dhe as përgjegjëse e sektorit të financës, si firmosi N. Lleshi që unë kam qenë në punë. Ky është falsifikim dhe është shkelje tjetër e hapur nga Emiliano Lule.”

Avokati Serjani pohon se falsifikimi i dokumenteve përbën vepër penale:

“Si mundet një punonjës që ka ardhur shumë kohë mbrapa të firmosë procesverbalet?”

Një rast tjetër i denoncuar nga stafi tregon se Shqiponja Zajmi u pushua nga puna nga Lule, por fitoi gjyqin për ta rimarrë:

“Emiliano Lule para meje hoqi një zonjë nga puna dhe shkak është Shqiponja Zajmi. Zonja në fjalë e ka hedhur në gjyq dhe e ka fituar.”

Regjistrimet telefonike që rrjedhën në media zbulojnë se drejtori diskuton përdorimin e kamerave me audio:

“… Kamerat e hollit janë të dyja me dy mikrofonë …”
“Po sigurisht ka qenë vetë prezente kur unë dëgjoja kamerat … kamerat e hollit janë të dyja me dy mikrofonë.”

Në një moment, ai thotë:

“Nuk mundet të ketë… Shqiponja të më gënjejë mua për këto gjëra … kamerat e hollit janë të dyja me dy mikrofonë.”

Sipas avokatit Serjani, kur kamera kap audio, bëhet fjalë për përgjim, që mund të jetë vepër penale nëse nuk miratohet nga prokuroria.

Në një tjetër pjesë të bisedës, Lule përdor gjuhë fyese për punonjësit:

“Këta thanë mirë se janë qorra, janë budallenj, por janë edhe kështu torollakë… Ai kush po q… ata po h… Ai po ndenji na q… nënën, na hoqi të gjithëve.”

Sipas ligjit për arsimin parauniversitar, drejtori duhet të ketë certifikime dhe të sigurojë orë mësimi (p.sh. 6 orë javore në shkollat speciale). Punonjësit pretendojnë se Lule nuk i ka përmbushur këto detyrime:

“Nuk i ka dhënë kurrë 6 orë, nuk ka shkuar asnjëherë në klasa …”

Në video që kanë arritur te redaksia, shihen punonjëse të kryejnë punë të rënda (si lëvizje mobiljesh, riparime muri) të ngarkuara nga drejtori:

“Videot që pashë tani… Emiliano Lule na ka detyruar të bëjmë dhe rojen … na ka detyruar të bëjmë rojen.”

Lule pranon se disa persona kanë bërë punë të tjera:

“Ka dy‑tre djem që kanë shprehur dëshirën për të lyer me bojë, sepse e kanë pasion.”

Sipas avokatit Serjani, në administratë 30 % e punonjësve janë të punësuar në mënyrë të paligjshme dhe emërimet kryhen përmes lidhjeve personale. Ai konstatoi se drejtori ushtron presion vetëm mbi punonjësit që nuk janë të mbrojtur./Vetting