Çfarë do të shohin shqiptarët? Sot spektakli astronomik i 12 gushtit

Eklipsi total i Diellit i 12 gushtit është një nga ngjarjet më të veçanta astronomike të këtij viti, duke tërhequr mijëra vëzhgues drejt vendeve ku fenomeni do të shfaqet në formën e tij të plotë. Spanja, Islanda dhe Grenlanda janë ndër destinacionet kryesore për ata që duan të përjetojnë momentin kur Hëna do të vendoset përpara Diellit dhe do ta mbulojë tërësisht atë për disa minuta.

Në Shqipëri, spektakli do të jetë i dukshëm, por jo në fazën e totalitetit. Eklipsi do të shfaqet si fenomen i pjesshëm, ndërsa në Tiranë pritet të nisë rreth orës 19:31. Kulmi do të arrihet në orën 19:41, kur Hëna do të mbulojë afërsisht 19% të diskut diellor. Fenomeni do të përfundojë rreth orës 19:44, pak përpara perëndimit të Diellit.

Por çfarë e bën një eklips total kaq mbresëlënës?

Përgjatë brezit të totalitetit, ku Hëna mbulon plotësisht diskun e Diellit, shfaqen disa dukuri që nuk mund të vërehen gjatë një eklipsi të pjesshëm.

Një prej pamjeve më spektakolare është e ashtuquajtura “Unaza e Diamantit”. Ajo shfaqet vetëm disa çaste para ose menjëherë pas totalitetit, kur një rreze e vetme e dritës së Diellit depërton përmes relievit të Hënës. Në të njëjtën kohë, atmosfera e jashtme diellore krijon një hark të ndritshëm, duke formuar pamjen karakteristike të një diamanti të vendosur mbi një unazë.

Po aq të veçanta janë edhe “Rruazat e Baily-t”. Bëhet fjalë për pika të vogla drite që shfaqen në skajin e Hënës në çastet kur rrezet e Diellit kalojnë përmes luginave dhe hapësirave mes maleve hënore. Fenomeni është jashtëzakonisht i shkurtër dhe mund të zgjasë vetëm disa sekonda.

Momenti kulmor i një eklipsi total është shfaqja e koronës diellore. Kjo është atmosfera e jashtme e Diellit, e cila zakonisht mbetet e padukshme për shkak të ndriçimit shumë të fortë të sipërfaqes diellore. Kur Hëna e mbulon plotësisht Diellin, korona shfaqet si një aureolë e bardhë që rrethon siluetën e errët të Hënës.

Gjatë fazave para dhe pas kulmit, vëzhguesit mund të dallojnë edhe njollat diellore, nëse përdorin pajisje të përshtatshme për vëzhgimin e Diellit. Këto janë zona më të errëta në sipërfaqen diellore, të lidhura me aktivitetin e fuqishëm magnetik të yllit tonë. Ato nuk shkaktohen nga eklipsi, por mund të bëhen më të lehta për t’u dalluar gjatë vëzhgimit me syze të certifikuara për eklipse ose teleskopë të pajisur me filtra të posaçëm diellorë.

Brezi ku eklipsi do të jetë total përfshin pjesë të Spanjës, Islandës, Grenlandës, Portugalisë, Rusisë, Kanadasë dhe Shteteve të Bashkuara, si dhe zona të tjera të Evropës, Arktikut dhe Atlantikut të Veriut.

Ndërkohë, qytete të mëdha si Nju Jorku, Berlini, Londra dhe Tirana do ta përjetojnë vetëm në formën e një eklipsi të pjesshëm.

Për ata që ndodhen në brezin e totalitetit, megjithatë, bëhet fjalë për një nga shfaqjet më të rralla dhe mbresëlënëse që mund të ofrojë qielli, me errësimin e papritur të ditës, shfaqjen e koronës dhe fenomenet e shkurtra që shoqërojnë kalimin e Hënës përpara Diellit.