‘Fluturon’ ish-fusha e Aviacionit, ‘zhduken’ hambarët, ‘mbijn’ kullat

Një sipërfaqe e konsiderueshme publike në zonën e ish-Fushës së Aviacionit në Tiranë pritet t’i kalojë zhvillimit nga partnerë privatë, në kuadër të një projekti që ka hapur debat mbi mënyrën e përdorimit të pronave shtetërore dhe përfitimin që i mbetet publikut.

Sipas dokumenteve të analizuara, trualli ku dikur ndodhej Hambari i Helikopterëve, një aset me përdorim të mëparshëm civil dhe ushtarak, tashmë është marrë në administrim nga Korporata e Investimeve Shqiptare, me synimin për t’u zhvilluar përmes një modeli partneriteti me sektorin privat.

Zona në fjalë, e konsideruar ndër më të kërkuarat për zhvillim urban, pritet të transformohet në një kompleks ndërtimesh të reja, përfshirë kulla dhe struktura multifunksionale. Projekti parashikon ndërtimin e dy objekteve publike: “Korpusi i Institucioneve të Pavarura” dhe “Qendra për Zhvillimin Multifunksional”, kjo e fundit me funksione si klinikë mjekësore dhe hapësira komunitare.

Modeli i propozuar i zhvillimit parashikon që partneri privat të marrë përsipër projektimin dhe ndërtimin, ndërsa shteti përfiton një pjesë të sipërfaqes së zhvilluar. Pikërisht kjo përqindje ka ngjallur diskutime, pasi rezulton më e ulët krahasuar me projekte të tjera të ngjashme, duke ngritur pikëpyetje mbi balancën e përfitimeve mes palëve.

Dokumentacioni tregon se përzgjedhja e projektit do të kalojë në dy faza, ku fillimisht subjektet e interesuara duhet të paraqesin ide arkitekturore dhe dokumentacion kualifikues. Më pas, në fazën e dytë, do të shqyrtohen ofertat financiare, të cilat duhet të garantojnë minimalisht 35% të sipërfaqes së zhvillimit për shtetin, në një projekt që parashikohet të shtrihet deri në rreth 50,000 metra katrorë.

Kjo përqindje minimale është konsideruar nga kritikët si e ulët, sidomos duke pasur parasysh vlerën e lartë të truallit dhe potencialin e madh zhvillimor të zonës. Në raste të tjera të ngjashme, pjesa përfituese për shtetin ka qenë më e lartë, çka shton dyshimet mbi mënyrën se si janë vendosur kushtet e këtij projekti.

Ndërkohë, mungesa e transparencës mbi detaje të tjera të marrëveshjes, përfshirë ndarjen përfundimtare të hapësirave dhe kriteret konkrete të përzgjedhjes së fituesit, ka shtuar interesin publik dhe kërkesat për më shumë sqarime.

Transformimi i një prone me histori dhe funksion strategjik në një projekt ndërtimi me intensitet të lartë shihet nga shumë si një tjetër shembull i presionit urban mbi hapësirat publike, në një qytet që po përjeton ritme të shpejta zhvillimi.