Izraeli ndërhyn në zemër të Bregut Perëndimor

Qeveria izraelite ka miratuar projektin shumë të diskutueshëm për ndërtimin e vendbanimit E1, në lindje të Jerusalemit, një hap që është dënuar gjerësisht nga komuniteti ndërkombëtar dhe që shihet si pengesë serioze për zgjidhjen me dy shtete në konfliktin izraelito-palestinez.

Projekti, i cili përfshin ndërtimin e mbi 3,400 njësive banimi, synon të lidhë vendbanimin izraelit Ma’ale Adumim me Jerusalemin Lindor. Kritikët thonë se ndërtimi në këtë zonë do të fragmentojë Bregun Perëndimor, duke ndërprerë lidhjen mes veriut dhe jugut të territoreve palestineze – gjë që do të bëjë praktikisht të pamundur krijimin e një shteti palestinez të vazhdueshëm.

Ministri izraelit i Financave, Bezalel Smotrich, deklaroi se ‘projekti E1 do ta heqë përfundimisht idenë e shtetit palestinez nga tryeza – jo me fjalë, por me vepra.’

Vendimi është dënuar menjëherë nga OKB-ja, Bashkimi Evropian, si dhe nga vendet si Franca, Gjermania, Britania, Turqia dhe Jordania, të cilat e kanë cilësuar projektin si një shkelje të së drejtës ndërkombëtare dhe një pengesë për paqen.

Ministri i Jashtëm i Jordanisë deklaroi se plani izraelit ‘po vret çdo perspektivë të zgjidhjes me dy shtete’, ndërsa organizata si Peace Noë dhe grupe të të drejtave të njeriut paralajmërojnë se ky veprim mund të jetë një ‘goditje përfundimtare’ për një zgjidhje të drejtë dhe të qëndrueshme në rajon.

Zona E1 ndodhet në lindje të Jerusalemit dhe ka qenë për dekada një çështje e ndjeshme politike. Ndërtimi aty është bllokuar më parë për shkak të presionit ndërkombëtar, pasi ndërhyrja në këtë zonë konsiderohet si një kërcënim direkt për të ardhmen e Jerusalemit Lindor si kryeqytet i një shteti të ardhshëm palestinez.

Kritikët e projektit theksojnë se ndërtimi në E1 do të izolojë Jerusalemin Lindor nga pjesa tjetër e Bregut Perëndimor dhe do ta kthejë atë në një ishull të rrethuar nga vendbanime izraelite.

Një hap më pranë aneksimit të plotë?

Shumë analistë e shohin këtë zhvillim si pjesë e një strategjie më të gjerë të Izraelit për të konsoliduar kontrollin mbi të gjithë Jerusalemin dhe për të zbehur çdo shpresë për një shtet palestinez të pavarur. Ndërkohë që tensionet në rajon vazhdojnë, vendimi për E1 shihet si një katalizator i mundshëm për përshkallëzim të mëtejshëm.