Thirrje nga Kosova për kontroll të detyrueshëm

Debati për integritetin e përfaqësuesve politikë është rikthyer në vëmendje, pas një deklarate të fortë nga Kosova. Analisti dhe ish-zyrtari i sigurisë Burim Ramadani ka kërkuar publikisht që t’u bëhet narko-testi të gjithë deputetëve, sapo të certifikohen rezultatet e zgjedhjeve.

Sipas Ramadanit, testi i drogës për ligjvënësit është një standard minimal transparence, që synon të forcojë besimin e qytetarëve te institucionet dhe të shmangë çdo dyshim për shantazh, abuzim apo ndikim të krimit të organizuar në vendimmarrje.

Shqipëria: heshtje dhe mungesë vullneti politik

Në Shqipëri, ndryshe nga thirrjet që vijnë nga Prishtina, nuk ekziston asnjë nismë ligjore apo vullnet politik për t’u bërë narko-teste deputetëve. Edhe pse debati është ngritur herë pas here nga opozita apo shoqëria civile, ai është mbyllur shpejt mes ironisë, relativizimit dhe heshtjes institucionale.

Ekspertë të qeverisjes theksojnë se refuzimi për të futur narko-testin si kriter formal lidhet me:

• frikën e ekspozimit publik,
• mungesën e konsensusit politik,
• dhe një kulturë politike që shmang kontrollin real të figurës përtej deklarimeve formale.

Standard në demokraci apo tabu politike?

Në disa vende europiane dhe jashtë tyre, teste të tilla janë përdorur si masa simbolike, por me peshë morale, për të treguar se ligjvënësit i nënshtrohen të njëjtave, madje më të rrepta, rregulla se qytetarët e zakonshëm.

Në Shqipëri, megjithatë, ideja e narko-testit për deputetët vijon të trajtohet si tabu politike, edhe në një kontekst ku akuzat për lidhje të politikës me krimin dhe trafikun e drogës janë të përsëritura ndër vite.

Thirrja nga Kosova rikthen një pyetje të thjeshtë, por thelbësore:

Nëse nuk kanë asgjë për të fshehur, pse deputetët në Shqipëri refuzojnë narko-testin?