Publikimi i emrave te biznesmeneve nga SPAK eshte shkelje e rende e Konventes dhe Kushtetutes
Eduard Halimi
đ287 Vendime tĂ« GjykatĂ«s sĂ« Strasburgut (GJEDNJ) dhe tĂ« paktĂ«n 8 arsye ligjore pse publikimi i emrave tĂ« shoqĂ«rive/biznesmenĂ«, dhe personave tĂ« dyshuar nĂ« dosjen e fundit tĂ« SPAK Ă«shtĂ« nĂ« shkelje tĂ« rĂ«ndĂ« tĂ« KushtetutĂ«s dhe Konventave NdĂ«rkombĂ«tare!
Dosja me 320 faqe e njĂ« hetimi paraprak ende tĂ« papĂ«rfunduar nga SPAK qĂ« u publikua dhe publikohet çdo ditĂ« nga mediat dhe qĂ« Ă«shtĂ« sot nĂ« duart e mijĂ«ra njerĂ«zve, titullohet âDosja Imuniteti Ahmetajâ.
Qëllimi i këtij shkrimi nuk është fare dhënia e ndonjë opinioni, as për cilësinë e hetimit, apo faktit nëse ka ose jo dyshime të arsyeshme për të akuzuarit e inceneratorëve dhe ish zv. Kryeministrin! Afër mendsh as të mbrojë a justifikojë veprimet apo mosveprimet as të të akuzuarve!
Ndaj pĂ«r tâi paraprirĂ« çdo insituate nga lexuesit se jam duke mbrojt kĂ«tĂ« apo atĂ« po e theksoj prej fillimit se qĂ«llimi primar Ă«shtĂ« vetĂ«m tĂ« analizojĂ« profesionalisht shqetĂ«simin se drejtĂ«sia, hetimi dhe gjykimi ndaj gjithkujt nĂ« Shqiperi duhet tĂ« ecĂ« dhe bazohet nĂ« sundimin e ligjit, rule of law, dhe nĂ« respekt tĂ« plotĂ« tĂ« KushtetutĂ«s, KonventĂ«s dhe GjykatĂ«s sĂ« Strasburgut (GJEDNJ)!
Si profesionist i ligjit prej më shumë se 28 vjet, përfshi eksperiencën me GJEDNJ e di prej vitit te parë të Fakultetit se prezumi i pafajsise prevalon mbi giithçka dhe se barrën e provës e ka prokuroria të vërtetojë dyshimet e saj! Dhe për të, na duhet te presim vendimin përfundimtar të formës së prerë të gjykatave! Pjesa politike pastaj është cështje e politikës dhe jo temë e këtij shkrimi!
Ajo që qartazi është shqetësuese është publikimi në media nga SPAK me emra, mbiemra, emrat e shoqërive të më shumë se 30 personave, të cilët, SPAK, herë i quan jo të panjohur, herë biznesmenë, herë pronarë, herë ortakë, dhe herë administratorë të shoqërive që për SPAK janë herë të dyshuar e herë jo, herë interesantë por që ende nuk kanë një status ligjor sipas Kodit të Procedurës Penale.
Por ama sot janĂ« nĂ« faqet e mediave, website, portale e kudo nĂ« google duke i kthyer nĂ« njĂ« stigmĂ«, si tĂ« implikuar dhe duke i nxjerrĂ« me foto e emra dhe duke i lincuar e dĂ«nuar publikisht ata, kompanitĂ« (ku nuk jane vetĂ«m ata, por kanĂ« ortakĂ« apo tĂ« afĂ«rm e bashkĂ«puntorĂ«, tĂ« punĂ«suar dhe raporte ndĂ«rkombĂ«tare biznesi! ĂshtĂ« pikĂ«risht kjo arsyeja e kĂ«tij shkrimi!
Nuk kam ndĂ«rmend tĂ« futem nĂ« atmosferĂ«n toksike tĂ« lincimit publik, dhe as arsyet e mediave e portaleve, qĂ« disa i lincojnĂ« e disa jo, pasi interesi im nĂ« kĂ«tĂ« shkrim Ă«shtĂ« vetĂ«m raporti me tĂ« drejtĂ«n dhe ligjin dhe jo me veprat penale, tĂ« cilat duhet qĂ« tĂ« presim tĂ« gjithĂ« qĂ« drejtĂ«sia tâi zbardhĂ«, sĂ« bashku me aferĂ«n e inceneratorĂ«ve!
Por a është ky lincim publik ndaj tyre që rrjedh nga dosja e SPAK për dhjetra kompani e biznese me emra e mbiemra (jo iniciale) në përputhje me rule of law, shtetin e së drejtës në këtë moment kur vetë SPAK është vetëm në fillim të hetimit si persona maksmimi të dyshuar (pa status)?
A duhet të publikohen nga SPAK, Policia apo Prokuroria emrat e personave apo kompanive edhe sikur ato të jenë nën hetim? Edhe kur ata dënohen nga gjykatat e shkallës së parë, sërish gjykata nuk e publikon vendimin e plotë, por vetëm të anonimizuar me iniciale pasi kjo është e ndaluar nga legjislacioni yne dhe ai ndërkombëtar!
Po në këtë moment a është ky veprim i SPAK në përputhje me Kushtetutën dhe KEDNJ apo është shkelje e rënde e cila duhet analizuar?
Le tĂ« shohim câthotĂ« Kushtetuta, KEDNJ dhe Gjykata e Strasburgut! PĂ«r ta bĂ«rĂ« tĂ« qartĂ« paraprakisht pĂ«r lexuesin e thjeshtĂ«, si neni 35/2 i KushtetutĂ«s ashtu dhe neni 8 i KonventĂ«s parashikojnĂ« se : Mbledhja, pĂ«rdorimi dhe bĂ«rja publike e tĂ« dhĂ«nave rreth personit bĂ«het me pĂ«lqimin e tij, me pĂ«rjashtim tĂ« rasteve tĂ« parashikuara me ligj.PĂ«lqimi i tyre nuk Ă«shtĂ« marrĂ« dhe ligj qĂ« lejon policinĂ«/prokurorinĂ« pĂ«r ti bĂ«rĂ« publike nuk ka!
Por ja 8 arsye ligjore pse publikimi përbën shkelje të rëndë të Konventës sipas 278 vendimeve të GJEDNJ ku 74 janë konfirmuar dhe nga Dhoma e Madhe!
1. Publikimi i emrave tĂ« plotĂ« tĂ« tĂ« dyshuarve nga policia, prokuroria apo gjykata evidentohet si shkelje e rĂ«ndĂ« nga 287 vendime tĂ« Strasburgut. Edhe nĂ« rastin kur tĂ« dyshuarit janĂ« arrestuar pĂ«r trafik droge publikimi i te dhĂ«nave tĂ« tyre Ă«shtĂ« nĂ« kundĂ«rshtim me nenin 8 tĂ« KEDNJ dhe pĂ«rbĂ«n shkelje tĂ« rĂ«ndĂ«! NĂ« vendimin S. kundĂ«r ItalisĂ«, Gjykata Ă«shtĂ« shprehur se: âFakti qĂ« njĂ« subjekt Ă«shtĂ« objekt i njĂ« procedimi penal nuk mund ta kufizojĂ« tĂ« drejtĂ«n e kĂ«tij subjekti pĂ«r mbrojtjen e tĂ« drejtĂ«s pĂ«r njĂ« jetĂ« private dhe as tĂ« lejoje subjektet e procedimit tĂ« publikojnĂ« tĂ« dhĂ«nat e tijâ . TĂ« njĂ«jtin qĂ«ndrim, GJEDNJ e ka mbajtur dhe nĂ« vendimin K. dhe TĂ« tjerĂ«t kundĂ«r RusisĂ« dhe T.. kundĂ«r RumanisĂ«.
2. Edhe nĂ«se publikimi âka rrjedhurâ nga autoritetet, pra nuk vĂ«rtetohet se ato e kanĂ« bĂ«rĂ« qĂ«llimisht pĂ«r tĂ« arrestuarit, jo mĂ« pĂ«r tĂ« dyshuarit, sĂ«rish kjo pĂ«rbĂ«n shkelje tĂ« rĂ«ndĂ«, pĂ«r aq kohĂ« sa gjykatat apo prokuroria nuk arrijnĂ« tĂ« mbrojnĂ« tĂ« drejtat e kĂ«tyre personave, edhe sikur kĂ«ta tĂ« jenĂ« trafikantĂ« apo terroristĂ«. NjĂ« qĂ«ndrim i tillĂ« Ă«shtĂ« konfirmuar nĂ« vendimin M.D dhe TĂ« tjerĂ«t kundĂ«r SpanjĂ«s, nĂ« tĂ« cilin, Gjykata Ă«shtĂ« shprehur se: âKur njĂ« zbulim i tillĂ« i paligjshĂ«m i tĂ« dhĂ«nave ndodh, shteti ka njĂ« detyrim pozitiv nĂ« respektimin efektiv tĂ« jetĂ«s private qĂ« nĂ«nkupton njĂ« detyrim pĂ«r tĂ« kryer hetime efektive pĂ«r tĂ« korigjuar çështjen nĂ« masĂ«n qĂ« Ă«shtĂ« e mundurâ.
3. Publikimi i tĂ« dhĂ«nave tĂ« tĂ« dyshuarve, edhe kur kĂ«ta tĂ« fundit janĂ« tĂ« arrestuar, nuk ndihmon hetimin dhe drejtĂ«sinĂ«, pĂ«rveçse dĂ«mton ato dhe pĂ«rbĂ«n rrezik pĂ«r provat dhe ekspozon pa asnjĂ« arsye proporcionale shkeljen e rĂ«ndĂ« tĂ« nenit 8. Ky qĂ«ndrim Ă«shtĂ« konfirmuar nga Gjykata nĂ« vendimin L.L kundĂ«r FrancĂ«s, si dhe nĂ« vendimin V. D. kundĂ«r SpanjĂ«s, vendime nĂ« tĂ« cilat, Ă«shtĂ« mbajtur qĂ«ndrimi se: âĂdo masĂ«, qĂ« mund tĂ« bĂ«jĂ« publike tĂ« dhĂ«nat e njĂ« individi, pavarĂ«sisht nĂ«se ai Ă«shtĂ« palĂ« apo palĂ« e tretĂ« nĂ« kuadĂ«r tĂ« njĂ« procesi, duhet tĂ« kufizohet âŠdhe Ă«shtĂ« rreptĂ«sisht e ndaluar dhe pĂ«rbĂ«n shkelje tĂ« rĂ«ndĂ«âŠâ
4. Publikimi i të dhënave të biznesit si i dyshuar, interesant, jo i panjohur, etj. ekspozon kompanitë dhe subjektet ndaj rreziqeve eventuale duke shkelur rëndë parimin e proporcionalitetit. Mjafton këtu të përmendim vendimin Z. kundër Finlandës, në të cilin, Strasburgu ka kërkuar nga autoritetet shtetërore, duke përfshirë prokuroritë apo policitë, detyrimin e mos përmendjes së të dhënave që mundësojnë identifikimin e subjektit.
5. Strasburgu (GJEDNJ) shprehet se shkelja dhe cënimi i një të drejte të njeriut të garantuar nga Konventa është mjaft serioze, dhe ky seriozitet, përsa i takon shkeljes, theksohet dhe më tej kur kemi të bëjmë me publikimin e emrave të personave të tretë, pozita proceduriale e të cilëve nuk është e qartë as për vetë autoritetet (SPAK). Në rastin e fundit pozita proceduriale e më shumë 30 personave e bisneseve është ende e paqartë për vetë autoritetet!
6. Publikimi i të dhënave i personave nën hetim dhe çdo masë, që mund të bëjë publike të dhënat e një individi, pavarësisht nëse ai është palë apo palë e tretë në kuadër të një procesi, duhet të plotësojë një nevojë të rëndësishme dhe duhet të kufizohet sa më shumë të jetë e mundur në atë që është rreptësisht e nevojshme. E kundërta është shkelje e rëndë e ligjit themeltar dhe Konventës. Nën këtë përfundim. Gjykata e Strasburgut ka arritur jo vetëm në çështjen V.D kundër Spanjës, por edhe në çështjet M. kundër Mbretërisë së Bashkuar apo C. kundër Mbretërisë së Bashkuar.
7. Publikimi dhe ekspozimi i të dhënave të biznesit kur autoriteti është ende i paqartë për statusin procedurial dëmton jo vetëm të drejtat e tyre, por edhe ato të biznesit pasi është ende e paqartë nëse veprimet e të dyshuarve i kanë kryer administartorët, ortakët, njerëz të lidhur me ta apo persona ende të paidentifikuar! Shoqëritë tregtare kanë personalitet dhe përgjegjësi të veçantë, ku rolet dhe përgjegjësitë e administratorit, ortakut, aksionerit janë të ndara! Në momentin kur ende janë në fazën paraprake dhe autoriteti (SPAK) është ende i paqartë për pozitën proceduriale, publikimi përbën shkelje të rëndë dhe jo proporcionale.
8. Së fundmi, pra ajo që dua të përcjell është se organet hetimore pavarësisht emrit, të rinj, të vjetër, OPGJ, BKH, prokurorë dhe gjyqtarë janë të detyruar para së gjithash e mbi të gjitha të respektojnë Kushtetutën, Konventën dhe 278 vendimet e GJEDNJ!
Cdo shkelje e Konventës dhe Kushtetutës dëmton jo vetëm të drejtat e individëve dhe sanksionon Shqipërinë nga GJEDNJ, por dëmton hetimin dhe zbardhjen e së vertetës që të gjithë duam e mezi po e presim!
Keni një histori? Denonco anonimisht, identiteti juaj mbrohet.
Denonco
