Tre kompani të reja të industrisë së armëve me hije korrupsioni

Përditësuar më 18 August 2025, 16:02

TIMAK DEFENCE, M.K.D dhe GUNA TACTICAL

Në ditët e para të muajit gusht 2025, janë krijuar tre kompani të reja në sektorin e mbrojtjes dhe sigurisë: TIMAK DEFENCE, M.K.D dhe GUNA TACTICAL. Të tria këto shoqëri kanë për “mëmë” kompaninë shtetërore KAYO sh.a, e cila u ngrit në vitin 2024 për të administruar kapacitetet e mbetura të industrisë së dikurshme ushtarake shqiptare: Uzina e Lëndëve Plasëse Mjekës, Uzina Mekanike Gramsh dhe Kombinati Mekanik Poliçan.

KAYO drejtohet nga Ardi Veliu, ish-drejtori i Policisë së Shtetit, një figurë e përfolur shpesh për lidhje me tenderë dhe menaxhim klientelist. Kapitali fillestar i kompanisë është 150 milionë lekë, ndërsa bordin drejtues e përbëjnë shtatë anëtarë me lidhje të forta politike dhe administrative: Ida Malile, Gjergji Methoxha, Ermal Nufi, Aleks Marku, Ervin Feti dhe Grestian Poçi.

TIMAK DEFENCE  nga makina tek armatimi

Shoqëria TIMAK DEFENCE u krijua më 1 gusht 2025 dhe zotërohet 80% nga Arjeta Puca dhe 20% nga KAYO. Objekti i saj është prodhimi dhe përshtatja e mjeteve motorike të posaçme, me arkitekturë të hapur për instalimin e armëve automatike, sistemeve të artilerisë, pajisjeve antidron dhe mbrojtjes aktive.

Praktikisht, kjo kompani po merr ekskluzivitetin për të prodhuar automjete të blinduara për ushtrinë dhe strukturat e sigurisë, duke hapur një treg të ri me fonde të mëdha publike. Dyshimi i parë është se përzgjedhja e ortakut privat, Arjeta Puca, është bërë pa transparencë dhe me lidhje të drejtpërdrejta politike.

Biznesmen apo sekser?

Kapitali.al shkruan se Ron Yeffet nuk është një emër i panjohur për publikun në Shqipëri. Ai tentoi të hynte si themelues i kompanisë Air Albania, por pasi bleu 23 për qind të aksioneve të kompanisë mëmë MDN u largua menjëherë pas një muaji. Flitet pas përplasjeve që pati me Sinan Idrizin. Megjithatë kjo ishte vetëm një nga aventurat e Yeffet në Shqipëri. Të tjerat kanë qenë edhe më të bujshme.

Në janar të këtij viti, ish ministri i Financave, Arben Ahmetaj deklaroi publikisht se Rama i kishte kërkuar t’i shiste borxhin publik të Shqipërisë zotit Yeffet.

“Kam një episod më kreun e organizatës dhe një mikun e vet izraelit te kopshti i luleve. Se përveç kopshtit të Edenit, ka edhe dhomën e luleve ku ha. Më ka kërkuar në tryezë me mikun e vet, unë isha përpara daljes në Eurobond, në 2018, që t’ia kaloja borxhin privatish (private selement) mikut të vet. Ka këmbëngulur dy herë. I kam thënë nuk bëhet. Nuk është në interes të Shqipërisë,” deklaroi Ahmetaj në një intervistë për Syri Televizion.

Rama nuk iu përgjigj asnjëherë konkretisht akuzave të rënda të ish zëvendësit të tij Ahmetaj, por u mjaftua duke deklaruar se nuk komentonte akuzat e njerëzve që kanë probleme me drejtësinë. E megjithatë, këtu kishte më shumë se sa thjesht akuzë.

Përveç borxhit, Ron Yeffet tentoi dhe një tjetër aventurë në Shqipëri. Kjo ishte marrja e ambasadës shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës për të ndërtuar në territorin e saj edhe njësi rezidenciale.

Edhe ky është një denoncim i bërë nga Ahmetaj, por Kapitali e ka verifikuar atë nga tre burime të pavarura, të cilët ishin të përfshirë në këtë çështje. Në fakt, ky nuk ishte një plan nga hiçi. Zoti Yeffet kishte tentuar diçka të ngjashme në Senegal, me ndërtimin e godinës për delegacionin senegalez në OKB.

Tentativa e privatizimit të truallit sovran të Shqipërisë në SHBA nuk shkoi në fund, pasi u kundërshtua nga ish ministri i Jashtëm në atë kohë, Ditmir Bushati, i cili refuzoi të firmoste tjetërsimin e ambasadës. Por Ron Yeffet nuk u dorëzua.

Miku i kryeminstrit

Zoti Yeffet është një mik i afërt me kryeministrin Edi Rama. Të dy janë parë bashkë në më shumë se një rast.

Edi Rama dhe Ron Yeffet

Ndërkohë që disa media kanë raportuar se Rama dhe Yeffet janë takuar shpesh edhe jashtë syve publikë. Një takim i tillë mendohet se ka ndodhur në sallën VIP të një aeroporti.

Disa zëra afër zotit Rama thonë se Ron Yeffet është si një tip konsulenti i kryeministrit për çështje private financiare. Por sërish këto mbeten gjithmonë në kontekstin e thënieve të pavërtetuara. Ajo që është e vërtetuar, është fakti se Rama dhe Yeffet janë miq si dhe fakti tjetër se zoti Yeffet ka një background jo shumë të kulluar.

Përveç Edi Ramës, zoti Yeffet është mik edhe i disa udhëheqësve afrikane. Njëri prej tyre është ish presidenti senegalez Macky Sall, i cili u largua nga pushteti vitin e kaluar. Zoti Sally dhe Edi Rama kanë dy të përbashkëta. Përveçse janë të dy miq të Yeffetit, të dy kanë patur fatin të shohin udhëheqësit e opozitës të burgosur vetëm pak kohë përpara zgjedhjeve. Por këto mund të jenë thjesht rastësi.

Ron Yeffet ne Senegal

E megjithatë ashtu si në Shqipëri, edhe në Senegal zoti Yeffet kishte arritur të siguronte një llokmë të madhe nga afërsia e tij me udhëheqësin. Qeveria senegaleze e Sallyt i kishte dhënë biznesmenit izraelit 10 mijë metër tokë shtetërore në bregdetin e Dakarit për të ndërtuar aty një marinë dhe kulla rezidenciale. Por projekti nuk shkoi asnjëherë në fund.

Sepse në Senegal, ndryshe nga Shqipëria, rrotacioni politik nuk është një koncept i huaj. Menjëherë pas ish presidenti Sally u largua nga pushteti, qeveria e re e opozitës e anulloi kontratën me Yeffet dhe e rishtetëzoi tokën me argumentin se marrëveshja ishte aferë e pastër korruptive.

Por ndërsa nga Senegali e ndoqën, zotit Yeffet i qeshi fati në Shqipëri. Dhe Shqipëria ndryshe nga vendet afrikane, për biznesmenët e këtij soji ofron shkallën më të lartë të sigurisë juridike; mungesën e rrotacionit politik. Mazal Tov!

M.K.D  municionet në duart e një emri të përfolur

Shoqëria M.K.D është krijuar në të njëjtën datë dhe zotërohet 80% nga kompania MSSC e Emiljano Dusha dhe 20% nga KAYO. Objekti i saj është prodhimi dhe tregtimi i municioneve të kalibrave të vegjël dhe të mesëm.

Emiljano Dusha është një emër i lakuar në disa tendera të dyshimtë të mbrojtjes dhe sigurisë, me akuza për lidhje klienteliste me zyrtarë të qeverisë. Duke marrë kontroll mbi prodhimin e municioneve, ai përfiton një nga sektorët më të ndjeshëm të industrisë ushtarake shqiptare. Kjo përkon me skemat klasike të transferimit të pasurisë shtetërore drejt interesave private nën petkun e “partneriteteve strategjike”.

GUNA TACTICAL, uniformat ushtarake nën një ortakëri të dyshimtë

E treta në listë, GUNA TACTICAL, zotërohet 51% nga KAYO dhe 49% nga kompania MSSC e Emiljano Dusha. Objekti i saj është projektimi, prodhimi dhe tregtimi i uniformave dhe aksesorëve ushtarakë për forcat e armatosura dhe strukturat e sigurisë.

Edhe në këtë rast, MSSC e Dusha merr kontrollin praktik të sektorit të uniformave, një fushë që ka pasur historikisht tendera me skandale për çmime të fryra dhe produkte me cilësi të ulët. Përqindja 51% që i mbetet shtetit është vetëm formale: vendimmarrja reale dhe përfitimi ekonomik pritet të dominohet nga ortakët privatë.

Modeli i privatizimit të fshehur: nga uzinat e shtetit tek kompanitë klienteliste

Tre kompanitë e krijuara brenda 72 orëve në fillim të gushtit 2025 tregojnë një model të qartë të privatizimit të fshehur: shteti (në këtë rast KAYO) mban një pjesë minoritare të aksioneve, ndërsa pjesa tjetër u kalon individëve ose kompanive private me të shkuar të dyshimtë.

Kjo skemë, sipas ekspertëve të industrisë së mbrojtjes, rrezikon të kthejë sektorin strategjik të armëve në një çerdhe korrupsioni dhe monopoli, ku kontratat publike do të përfundojnë në xhepat e të njëjtëve individë që kanë fituar tenderë të dyshimtë në të kaluarën.

Nëse këto zhvillime nuk hetohen nga SPAK dhe institucionet e kontrollit, Shqipëria rrezikon të përsërisë historinë e dështuar të uzinave të armëve, por këtë herë me pasoja edhe më të rënda: kapjen e mbrojtjes kombëtare nga klientelizmi dhe korrupsioni.

Publik.al do të ndjekë me vëmendje këtë çështje, duke monitoruar çdo kontratë dhe transaksion që do të lidhet me TIMAK DEFENCE, M.K.D dhe GUNA TACTICAL.