Vrasjet e baballarëve nga fëmijët dhe kriza e familjes

Nga Redaksia e Publik.al

Në Shqipërinë e viteve të fundit po përsëriten me një ritëm të frikshëm ngjarje të pazakonta, ku fëmijët marrin jetën e baballarëve të tyre. Jo më vetëm konflikte të dhunshme mes burrit dhe gruas, por vrasje brenda gjakut, ku figura e autoritetit babai shihet si armik.

Në rastin më të fundit, në fshatin Frashër të Fierit, një 26-vjeçare vrau babanë e saj me tel, ndërsa nëna ndihmoi për të pastruar trupin dhe për të inskenuar një vdekje natyrale. Por ky nuk është një rast i izoluar. Ngjarje të ngjashme janë regjistruar në Durrës, Vlorë, Mallakastër, Bulqizë dhe më gjerë. Fenomeni po merr përmasa alarmante.

Vrasjet e heshtura: Një listë që po zgjatet

Në vetëm dy vitet e fundit janë raportuar të paktën 7 raste të rënda ku fëmijët kanë vrarë baballarët e tyre. Nga djemtë që përdorin armë zjarri, tek vajzat që mbytin me duar apo tel, modeli i dhunës brenda familjes ka ndryshuar rrënjësisht. Shpesh, pas aktit, ngjarja inskenohet si aksident apo zhdukje. Familjarët, në vend që të alarmojnë institucionet, bëhen bashkëpunëtorë në fshehjen e krimit.

Nga patriarku te viktima: Autoriteti që nuk u kuptua kurrë

Në pjesën më të madhe të rasteve, baballarët përshkruhen si fanatikë, të dhunshëm, kontrollues. Djemtë e tyre, por sidomos vajzat, i shohin si pengesë për jetën dhe lirinë personale. Konfliktet akumulohen për vite, derisa ndonjë grindje e fundit përplaset në mënyrë fatale.

Në realitet, brezat nuk janë më në gjendje të komunikojnë. Ata që kanë lindur pas viteve ’90 kanë përqafuar një mënyrë tjetër jetese, me më shumë liri, më shumë autonomi dhe më pak durim për urdhrat dhe ndalimet e një bote që për ta nuk ekziston më.

Nëna mes mbrojtjes dhe bashkëpunimit

Një tjetër element tronditës është roli i nënës në këto histori. Në vend që të jetë zë pajtues, shumë nëna janë bashkëpunëtore: fshehin trupin, pastrojnë gjakun, thurin alibi. Një akt që ngre pyetje të rënda për strukturën emocionale të familjes shqiptare.

Kjo ndoshta lidhet me dhunën e përhershme që ato vetë kanë përjetuar nga bashkëshortët dhe me lidhjen e tyre të ngushtë me fëmijët, të cilët i shohin si viktima dhe jo si autorë të krimit.

Krimi si pasojë e një shoqërie të sëmurë

Këto vrasje nuk ndodhin rastësisht. Ato janë pasoja të një familjeje të shkatërruar, të një shoqërie që nuk ofron më mbrojtje, ndërmjetësim, edukim emocional apo ndihmë psikologjike. Asnjë nga autorët e këtyre krimeve nuk kishte marrë më parë trajtim për problemet e dukshme mendore apo sjellore. Asnjë institucion nuk kishte ndërhyrë.

Për më tepër, shumë familje shqiptare funksionojnë në heshtje, dhunë të fshehur dhe normalizim të frikshëm të autoritetit absolut, ku dialogu është luks dhe liria një iluzion.

Kur media zgjedh titullin, por jo analizën

Fatkeqësisht, edhe raportimi mediatik ka qenë më shumë sensacional se sa informues. Tituj si “vajza mbyt babain”, “groposën trupin në oborr” marrin vëmendje, por nuk ofrojnë asnjë reflektim mbi arsyet sociale e psikologjike që çojnë deri në këtë pikë. Krimi trajtohet si përjashtim, jo si simptomë.

Shteti dhe shoqëria civile kanë heshtur përballë këtyre ngjarjeve. Por disa hapa të thjeshtë mund të ndihmojnë:

Krijimi i qendrave të ndërhyrjes emergjente familjare, ku fëmijët dhe bashkëshortët mund të raportojnë dhunë ose konflikt.
Obligimi i terapisë familjare për rastet e konflikteve të rënda të evidentuara nga shkolla, policia apo komuniteti.
Përfshirja e psikologëve në komunitet dhe jo vetëm në shkolla.
Fushata ndërgjegjësimi për rolin e prindit modern, për të shkundur tabutë që lidhen me autoritetin, ndëshkimin dhe fanatizmin.
Trajnimi i gazetarëve për të raportuar me ndjeshmëri, dhe jo për klikime.

Familja është vendi i parë ku mësojmë dashurinë, sigurinë dhe kufijtë. Kur ajo dështojnë, krimi nuk është më një lajm — por një pasojë. Vrasja e babait nga fëmija nuk është thjesht një akt i tmerrshëm: është një akt i fundit i një lufte të heshtur, që ka ndodhur përditë brenda mureve të shtëpisë.

Dhe për sa kohë që do të vazhdojmë të heshtim, të mbyllim sytë, dhe të fajësojmë vetëm autorët, kjo plagë do të thellohet. Sepse nuk kemi të bëjmë me “fëmijë vrasës”, por me një shoqëri të paaftë për të dashur dhe për të dëgjuar.

Rastet kryesore të vrasjeve të baballarëve nga fëmijët në Shqipëri

Fshati Frashër, Fier – 23 korrik 2025

Viktima: Anesti Rama, 56 vjeç.
Autori: Vajza e tij, Emanilda Rama (26 vjeç), e ndihmuar nga nëna e saj për të fshehur trupin.
Dinamika: Vrasë me tel, më pas incidenti u deklarua si aksident; policia zbuluar mashtrimin dhe arrestoi vajzën dhe shoqëroi nënën për bashkëpunim .

Shënavlash, Durrës – shkurt 2024

Viktima: Pëllumb Meta, 50 vjeç.
Autorët: Tre fëmijë të tij – djali (Hysen Meta), vajza (Hygerta, 19 vjeç), dhe vëllai tjetër (Amarildo, 21 vjeç).
Dinamika: Ai u qëllua me armë, pastaj u gropos në oborrin e shtëpisë; trupi u raportua fillimisht si zhdukje nga familjarët .

Vilë‑Bashtovë, Rrogozhinë – 2024

Viktima: Ike Sokoli, 75 vjeç (grua, por ngjarja përfshin motrën me birin).
Autor: Djali i saj, Ndriçim Sokoli (35 vjeç), me probleme të shëndetit mendor.
Dinamika: Dhunë fizike që rezultoi me vdekjen e gruas; ngjarje e vëzhguar si krim familjar .

Gjorm, Vlorë – 2023

Viktima: Durmish Glluçaj, 56 vjeç.
Autor: Djali i tij, Mato Glluçaj (23 vjeç).
Dinamika: Vuri një shpërthyes në sobë për ta vrarë babanë e verbër; ngjarja u deklarua fillimisht si aksident por zbuluar më vonë .

Mallakastër (Greshnicë) – 2022

Viktima: Qemali Muhametaj, 73 vjeç.
Autor: Djali i tij, Mariglen Muhametaj (30 vjeç), me probleme mendore.
Dinamika: Vrasje me sende të forta; autorit nuk i shfaqi pendesë .

Bulqizë – 2021

Viktima: Ylber Lezi, 47 vjeç (bashkëshort dhe baba).
Autorët: Gruaja (Mine Lezi, 51 vjeç) dhe vajza (Aida Lezi, 21 vjeç).
Dinamika: Vrasje me sende të forta; probleme ekonomike e mendore ndër ta .

Buçimas, Pogradec – 2020

Viktima: Firdes Çekiçi, 44 vjeç (nënë).
Autor: Djali i saj, Olsi Çekiçi.
Dinamika: Konflikt verbal, më pas vrasje e dhunshme dhe prerje koke; ndodhi në sy të vajzës së mitur .

Durrës – 2018

Viktimat: Flamur dhe Zeqimete Sela, prindër.
Autor: Djali i tyre, Qemal Sela (26 vjeç).
Dinamika: Qëlloi me armë automatike pas një debati për prona dhe para; incidenti u raportua si pasojë e tensioneve familjare .