Bujqësia shqiptare “non grata”

Një raport i fundit zbulon se sektori i bujqësisë në Shqipëri po përballet me sfida të mëdha dhe kambanat e alarmit për probleme të thella kanë qëndruar të injoruar për një kohë të gjatë. Fondet e IPARD, të cilat kanë tërhequr vëmendjen e shumë investitorëve potencialë, janë pezulluar për shkak të hetimit të OLAF (Zyrës së Lartë Europiane për Lëndën e Keqe) për mashtrimet e buxhetit të BE-së dhe keqpërdorimet në institucionet europiane.

Ky pezullim, pavarësisht mund të jetë përkohës, ka krijuar hije dyshimi mbi efikasitetin e përdorimit të këtyre fondeve të domosdoshme për zhvillimin e sektorit bujqësor. Fakti që sektori i bujqësisë ka arritur rritje mesatarisht nën 1% në dy vitet e fundit, ndërsa mesatarja e rritjes për të gjithë ekonominë është rreth 6.5%, tregon se ka një problem të thellë strukturor që duhet adresuar me politika dhe plane konkrete financimi.

Mungesa e investimeve në sektorin e bujqësisë ka ndikuar në rrënjosjen e problemave të trashëguara dhe në paaftësinë për të zhvilluar një zinxhir të vlerës efikas. Disa politika të gabuara, si ndryshimet e vazhdueshme të skemave të TVSH-së në industrinë përpunuese, kanë shkaktuar krizë në industrijën e qumështit, duke detyruar kompanitë përpunuese të përdorin lëndën e parë të importit, duke u shmangur prodhimin e prodhimeve vendore.

Në këtë situatë, fermerët shqiptarë kanë vuajtur pasojat e këtyre politikave dhe kanë pësuar humbje të rëndësishme. Përpjekjet e qeverisë për të gjetur terren për prodhimin e kanabisit kanë shkaktuar më shumë shqetësime, pasi ndërkohë që bujqësia është shfuqizuar, ndikimi negativ në sektorin e tij është rritur.

Për të risjellë konkurrueshmërinë dhe rritur efikasitetin, nevojiten politika dhe plane transparente dhe stimuluese. Bujqësia, e cila përbën 20% të PBB në Shqipëri dhe punëson 40% të forcës së punës, ka nevojë urgjente për të lidhur në mënyrë efikase zinxhirin e vlerës dhe për të rritur prodhimin në shumë nënsektorë. Gjithashtu, lidhja e bujqësisë me turizmin mund të sjellë avantazhe të mëdha për ekonominë rurale dhe për të ndihmuar sektorin të jetë më konkurrues.

Qeveria duhet të adresojë këto sfida me seriozitet dhe të fokusohet në të ardhmen e sektorit të bujqësisë. Ndërkohë që hetimi i OLAF-it për fondet e IPARD vazhdon, është e rëndësishme të përmirësohet administrimi dhe kontrolli i fondit të shtetit për të siguruar që investimet të ndihmojnë sektorin e bujqësisë në mënyrë efikase dhe transparente. Vetëm me këto masa të nevojshme, sektori i bujqësisë mund të bëhet një forë e rëndësishme për ekonominë dhe zhvillimin e vendit.