Pikëpyetje mbi shtetin e së Drejtës në Shqipëri

­1. Rritja e Hetimeve nga SPAK: Në vitin 2023, raporti i SPAK tregon një rritje të konsiderueshme të hetimeve me 139% dhe 20% më shumë çështje të regjistruara për korrupsion krahasuar me vitin 2022.

2. Ulja e Masave të Sigurimit:  Megjithëse ka pasur një rritje të hetimeve, masa e sigurimit me arrest me burg ka rënë me 3%, përbërëse e vetëm 49% të masave, duke ngjallur dyshime mbi efektivitetin e drejtësisë.

3. Indiferenca Politike:  Politika ka humbur besueshmërinë në marrjen e masave të duhura, duke mos reaguar ndaj referimeve të dukshme të problemeve si IPARD-i dhe shëndetësia, ndërkohë që koncepti i “Shtetit të së Drejtës” duket absurd.

4. Rezistenca e të Fortëve: Megjithë mbështetjen amerikane për SPAK-un, “të fortët” nuk tremben, ndërsa ekzekutivi i kryeministrit Rama tregohet indiferent dhe ironik ndaj situatës.

5. Retorika Politike dhe Realiteti: Togfjalëshi “Shtet i së Drejtës” është përdorur shpesh në ligjërimet politike, por kuptimi i tij i vërtetë është keqkuptuar dhe zvetënuar nga realiteti i përballur me korrupsion dhe mosrespektim të Kushtetutës.

6. Kontributi i Aktorëve Shoqërorë:  Ndërtimi i një shteti të së drejtës kërkon angazhim qytetar dhe kontribut nga të gjithë aktorët shoqërorë, përfshirë individët, shoqërinë civile dhe institucionet arsimore.

7. Korrupsioni në Evropë dhe Shqipëri: Studimet tregojnë se korrupsioni në Evropë është rreth 900 miliardë euro, ndërsa në Shqipëri arrin rreth 10% të PBB-së ose 2.5 miliardë euro në vit (Muço-Monitor, 2024).

8. Shmangia e Reformave:  Kryeministri Rama, në diskursin e tij populist, shmang përpjekjet për reforma drejt shtetit ligjor, duke fajësuar Bashkimin Evropian për zvarritje të procesit të integrimit.

9. Retorika Politike e Udhëheqësve:  Kryeministrat Nano, Berisha dhe Rama kanë ndërtuar ligjërime politike të gjata dhe shpesh paekonomizuara, duke etiketuar armiqtë e jashtëm dhe problemet evropiane si shkaqe të sfidave të vendit.

10. Sfida e Shtetit të së Drejtës në Ballkan: Shqipëria dhe vendet e tjera të Ballkanit përballen me sfidën e ndërtimit të një shteti të së drejtës, ku korrupsioni dhe përqendrimi i pushtetit pengojnë reformat demokratike dhe zbatimin e suksesshëm të tyre./Publik Media