Radikalizmi islamik,çfarë paralajmëroi Ben Blushi në” Jam Mysliman”

Debati rreth radikalizmit islamik në Shqipëri është një temë që zakonisht trajtohet me emocione, por pak herë me qetësi dhe me fakte. Prej disa ditësh, deklarata e imamit Ylli Gurra ka ringjallur një diskutim të ndjeshëm: ekziston rrezik radikalizimi në një pjesë të xhamive shqiptare?

Për të kuptuar këtë pyetje, duhet të kthehemi edhe tek ajo që Ben Blushi ka trajtuar në romanin e tij “Jam Mysliman” që tregon per radikalët e xhamise së rrugës së Kavajës, per te cilen flet imam ylli gurra.

Libri ka shkaktuar nje debat te madh në rrjete dhe në tre javë ka kapërcyer gjjthë rekordet e shitjeve. Blushi në roman, ngre disa problematika reale për mënyrën se si ideologjitë e importuara mund të deformojnë fenë dhe kulturën fetare shqiptare.

Imam Ylli Gurra paralajmërimi për devijimet, jo kundër fesë

Deklaratat e tij shpesh interpretohen keq. Në realitet, Ylli Gurra nuk ka akuzuar komunitetin mysliman shqiptar, dhe as xhamitë si institucione. Ai ka paralajmëruar për një fenomen të njohur globalisht: në çdo fe, në çdo shoqëri, ekzistojnë individë që devijojnë drejt skajeve të dhunshme dhe fanatike.

Në fakt, Imami Gurra ka denoncuar publikisht imamet radikalë, duke kundërshtuar ideologjitë salafiste të importuara, për të mbrojtur traditën islame shqiptare, e cila në Shqipëri ka qenë e moderuar dhe europiane në natyrë.

Ben Blushi një roman që u keqkuptua por fliste qartë për rrezikun e radikalizmit

Ai nuk kritikon në roman as fenë myslimane, as identitetin fetar të shqiptarëve. Ai trajtonte një çështje tjetër:

Rrezikun që fetë e importuara (dhe sidomos versionet e radikalizuara) mund të deformojnë traditën shqiptare.

Ai paralajmëronte atë që Shqipëria pa realisht pas viteve 2010: grupe të vogla, të infiltruar nga ideologji të huaja,
individë të radikalizuar nga interneti, nga propaganda e jashtme, ose nga qarqe ekstremiste në Lindjen e Mesme,
Imamë të vetëshpallur që përhapnin narrativa të dhunshme.

Në këtë kuptim, po Blushi kishte të drejtë për rrezikun e radikalizmit.

Ai i ndante shumë qartë:
myslimanët shqiptarë = pjesë e identitetit tonë kombëtar,
radikalizmi islamik i importuar = rrezik i huaj për shoqërinë shqiptare.

Midis viteve 2012–2015 Shqipëria pati: rreth 150 persona të radikalizuar që shkuan drejt zonave të luftës në Siri dhe Irak, disa xhami të infiltruar përkohësisht nga imamë radikalë të importuar,një numër të vogël simpatizantësh të ISIS-it.

Ky ishte një fenomen i izoluar, por i rrezikshëm.

A u shkatërruan këto rrjete?
Po.
SPAK, Policia, SHISH dhe Komuniteti Mysliman i goditën dhe i neutralizuan.

A ka rrezik të rikthehet?
Nuk përjashtohet asnjëherë, sepse radikalizmi: nuk vjen vetëm nga feja por nga varfëria, propaganda online, margjinalizimi social dhe ndikimi i huaj.

Prandaj paralajmërimet si ajo e Gurrës janë të vlefshme nëse ato trajtohen me seriozitet, jo me sensacionalizëm.

“Problemi nuk është islami shqiptar. Problemi janë ideologjitë radikale të importuara që e deformojnë islamin shqiptar.”

Pra Gurra paralajmëron për devijime në terren, për individë të caktuar.
Blushi paralajmëroi në letër, artistikisht, për një fenomen që më pas ndodhi realisht: përqafimi i kulturave fetare radikale të huaja.

A janë këta dy qëndrime anti-islam?
Jo.
A janë anti-radikalizëm?
Po, fuqimisht.

Përfundimi: Islami shqiptar është i moderuar radikalizmi është fenomen i huaj

Duhet ndarë qartë: myslimani shqiptar nuk ka lidhje me radikalizmin.
Xhamitë shqiptare janë institucione të moderuara dhe europiane.
Komuniteti Mysliman ka bërë punë shembullore për të mbajtur larg ekstremizmin.
Radikalët janë një fenomen i vogël, i izoluar dhe i importuar.

Prandaj, sot më shumë se kurrë, nevojitet debat i matur, jo etiketime, analizë, jo panik, edukim fetar korrekt, jo izolim,
bashkëpunim mes shtetit dhe komunitetit fetar, jo demonizim.

Sepse radikalizmi nuk luftohet me paragjykime,
por me kulturë, arsim, transparencë dhe fe të shpjeguar drejt.