DASH: Kriminelët pastrojnë të ardhurat përmes blerjeve të pasurive të paluajtshme në Shqipëri

Departamenti Amerikan i Shtetit (DASH) ka publikuar së fundmi volumin e dytë të raportit vjetor mbi Pastrimin e Parave, ku Shqipëria vazhdon të identifikohet si një vatër e rëndësishme për pastrimin e parave të fituara nga aktivitetet kriminale dhe korrupsioni. Raporti thekson se faktorë të tillë si trafiku i drogës, trafikimi i qenieve njerëzore, mashtrimet me kontratat qeveritare, evazioni fiskal dhe kontrabanda kontribuojnë ndjeshëm në këtë fenomen.

Një nga shqetësimet kryesore të ngritura në raport është ekonomia shqiptare e bazuar kryesisht në transaksione me para në dorë, e cila, së bashku me kontrollet e dobëta kufitare dhe doganore, krijon një mjedis të favorshëm për tregun e zi dhe pastrimin e parave. Kriminelët shpesh përdorin investimet në pasuri të paluajtshme, projekte ndërtimi, kriptomonedha dhe biznese të tjera për të legjitimuar të ardhurat e tyre të paligjshme.

Raporti përmend raste konkrete që ilustrojnë sfidat me të cilat përballet Shqipëria në luftën kundër pastrimit të parave. Në tetor 2023, Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) nisi një hetim ndaj ish-kryeministrit Sali Berisha, i cili është sanksionuar nga SHBA për korrupsion. Hetimi u fokusua në përfitimet financiare të dhëndrit të tij, i cili dyshohet se ka përfituar rreth 5 milionë dollarë nga afera “Partizani”. Si rezultat, dhëndri i Berishës u arrestua për korrupsion dhe pastrim parash, dhe pasuritë e tij u sekuestruan.

Një tjetër rast i përmendur është ai i ish-ministrit të Mjedisit, Lefter Koka, i cili u dënua për pastrim parash, korrupsion dhe shpërdorim detyre. Koka mori 1.47 milionë dollarë nga një kompani në lidhje me aferën e inceneratorëve, dhe gjykata sekuestroi pasuri me vlerë 4 milionë dollarë në pronësi të tij.

Për të adresuar këto sfida, DASH rekomandon që Shqipëria të intensifikojë hetimet dhe ndjekjet penale për pastrim parash, si dhe të forcojë luftën kundër korrupsionit, krimit të organizuar dhe trafikut të drogës. Zbatimi i plotë i reformës gjyqësore të nisur në vitet 2016-2017 konsiderohet thelbësor për përmirësimin e sistemit të drejtësisë dhe rritjen e efektivitetit në luftën kundër krimit të organizuar dhe pastrimit të parave.

Në përgjigje të këtyre rekomandimeve, autoritetet shqiptare kanë deklaruar angazhimin e tyre për të forcuar masat kundër pastrimit të parave dhe korrupsionit. Megjithatë, zbatimi efektiv i këtyre masave mbetet një sfidë, dhe kërkon përkushtim të vazhdueshëm nga të gjitha institucionet përkatëse dhe shoqëria civile.