Nga një qendër votimi në Gjermani – kontrasti i dy realiteteve shqiptare

Gjermania, ora 10:00 e mëngjesit. Para një qendre votimi në një nga qytetet ku jeton një komunitet i madh shqiptar, rreshti i qytetarëve nga Kosova zgjatet deri te rruga kryesore. Një flamur i vogël i Republikës së Kosovës valëvitet pranë hyrjes, ndërsa komisionerët i drejtojnë votuesit me buzëqeshje dhe respekt. “Kjo është hera e parë që votoj në Gjermani,” thotë një i ri me pasaportë kosovare në dorë. “Më në fund ndjehem sikur zëri ynë ka rëndësi.”

Në brendësi të qendrës, gjithçka duket e organizuar. Votuesit tregojnë dokumentet, marrin fletën e votimit dhe zgjedhin përfaqësuesit e tyre. Asnjë votë që humbet në postë, asnjë listë e manipuluar. Gjithçka është e hapur, transparente dhe brenda standardeve të vendeve demokratike.

Në Shqipëri? Një tjetër histori…

Disa qindra kilometra më larg, një tjetër shqiptar, por këtë herë me pasaportë shqiptare, sheh lajmet në telefon. Ai e di që edhe ai ka të drejtë vote, por jo si bashkatdhetarët e tij nga Kosova. Në Shqipëri, diaspora votoi për herë të parë në zgjedhjet e fundit, por si? Me postë. Vota u dërgua diku dhe u numërua diku tjetër, kryesisht nga njerëz të besuar të partive. “Vota ime? Kush e di ku përfundoi,” thotë ai me një nënqeshje të hidhur.

Në Tiranë, votat që vijnë nga diaspora janë të ekspozuara ndaj manipulimeve. Askush nuk di saktësisht se kush i numëron, ku i çojnë dhe mbi të gjitha, kush garanton që ato nuk janë prekur rrugës. E gjithë procedura është bërë sa për të thënë, një “demokraci me korrespondencë” ku rezultati dihet para se zarfi të hapet.

Një mësim nga Kosova për Shqipërinë

Kosova nuk është ende një vend me demokraci të përsosur, por të paktën ka kuptuar një gjë: diaspora ka të drejtën të votojë si qytetarët brenda vendit. Dhe kjo bëhet e mundur përmes qendrave të votimit të hapura jashtë shtetit, ku gjithçka ndodh në sy të votuesve dhe jo në bodrume të errëta të politikës.

Në Shqipëri, ky realitet është ende një ëndërr e largët. Votimi me postë i diasporës shqiptare është një farsë, një proces ku vota e qytetarit nuk është as e lirë dhe as e sigurt. Përballë kësaj, është e qartë: nëse Shqipëria dëshiron të mësojë për zgjedhje të ndershme, le të shohë nga Kosova.

Sepse demokracia nuk matet me fjalime, por me vota që numërohen para syve të qytetarëve, jo në zyrat e partive.