Sot le të derdhet shampanja lumë për negociatat !

Shqipëria në rrugën drejt BE-së: Premtimet e pambajtura të Edi Ramës dhe realiteti që pengon integrimin

Kryeministri Edi Rama, bëri një deklaratë sot  nga Luksemburgu, duke thënë me entuziazëm se Shqipëria do të jetë gati për anëtarësim në Bashkimin Europian deri në vitin 2030. Ai theksoi nisjen e negociatave dhe premtimet e mëdha për reformim të institucioneve, por a përputhet ky optimizëm me realitetin e situatës në vend?

Në tavolinën e bisedimeve janë kapitujt më themelorë: reforma në administratën publike, drejtësia, të drejtat themelore, dhe funksionimi i institucioneve demokratike.
Këta janë gurët themelorë për çdo vend që aspiron të jetë pjesë e BE-së, por progresi i Shqipërisë në këto fusha është larg standardeve që kërkohen.

Administrata shqiptare është e mbushur me korrupsion, nepotizëm dhe klientelizëm. Gjyqësori, megjithëse ka kaluar nëpërmjet një reforme të ashpër, ende mbetet i kapur nga interesat politike dhe ekonomike.

Korrupsioni galopant është realiteti që shqiptarët përballen çdo ditë.

Miq të qeveritarëve, përmes tenderave dhe koncesioneve, kanë kapur çdo sektor kyç të ekonomisë.
Afera e inceneratorëve është simbol i këtij korrupsioni të thelluar.

Për më tepër, qeveria e Ramës është akuzuar për blerjen e zgjedhjeve dhe për bashkëpunim të ngushtë me krimin e organizuar për sigurimin e votave.
Si mundet një qeveri e tillë të jetë e gatshme për anëtarësim në BE?

Historiku i bllokimit të negociatave

Rama sot feston  me shampanjë nisjen e negociatave, por nuk duhet harruar se është pikërisht ai që, për vite me radhë, i bllokoi ato. Kur Partia Socialiste ishte në opozitë, Rama nuk pranoi të votonte tre ligjet kyçe për integrimin, duke vendosur si kusht qarkun e Fierit, ku pretendonte se opozitës i ishte mohuar e drejta e fituar me votë. Pavarësisht kërkesave të përsëritura nga BE për miratimin e këtyre ligjeve, ai mbajti peng integrimin e vendit për dy vjet me radhë.

Vetëm pas miratimit të këtyre ligjeve, Komisioni Europian vendosi t’i japë Shqipërisë statusin e kandidatit për në BE. Megjithatë, Rama premtoi se negociatat do të hapeshin brenda vitit të parë të qeverisjes së tij në 2013, por ky premtim dështoi. Në fakt, në vitin 2016, deputeti gjerman Gunther Krichbaum i bëri të qartë Ramës se Bundestagu gjerman ishte kundër hapjes së negociatave, për shkak të dështimit të qeverisë shqiptare në përmbushjen e shtatë kushteve të përcaktuara nga Gjermania, të cilat përfshinin reformën në drejtësi dhe luftën kundër korrupsionit.

Dështimet e qeverisë dhe humbja e besimit

Kur negociatat nuk u hapën në vitin 2019, Rama ndryshoi qasjen e tij. Ai pretendoi se refuzimi ishte problem i brendshëm i BE-së, duke anashkaluar plotësisht faktin se Shqipëria nuk kishte përmbushur kriteret e kërkuara.

Tani, ndërkohë që Rama pretendon se integrimi do të ndodhë deri në vitin 2030, pyetja mbetet: a ka bërë Shqipëria progres të vërtetë?

Të gjitha raportet ndërkombëtare dëshmojnë të kundërtën. Shqipëria vazhdon të vlerësohet si një nga vendet me korrupsionin më të lartë në Europë. Trafiku i drogës, mungesa e lirisë së medias dhe kapja e gjyqësorit janë probleme thelbësore. Sado që kryeministri mohon çdo kritikë dhe fajëson BE-në për refuzimet e vazhdueshme, e vërteta është se problemet janë brenda Shqipërisë.

Një udhë e gjatë përpara

Shqipëria ka një rrugë të gjatë për të bërë përpara se të jetë gati për BE. Premtimi i vitit 2030 duket më shumë si një retorikë boshe me shampanjë, sesa një plan i bazuar në reforma të prekshme dhe rezultate konkrete. Sa herë që Rama ka premtuar integrim, Shqipëria ka parë refuzime nga BE, ndërsa progresi i vërtetë ka munguar.

Sot është dita që shampanja të derdhet lumë për negociatat. Publiciteti dhe narrativa   për sukseset e qeverisjes janë gati. Por kryeministri duhet të përqendrohet pak fare në çështjet reale: luftën kundër korrupsionit, forcimin e shtetit ligjor, krijimin e institucioneve të pavarura dhe përmbushjen e kritereve që BE ka kërkuar prej vitesh. Vetëm atëherë, ndoshta, negociatat nuk do të mbeten një tjetër premtim i pambajtur, por do të shënojnë hapin e parë të vërtetë drejt integrimit në BE./ N. N.