Kadastra Fiskale, gati sistemi i ri i taksës së ndërtesës: Bashkitë integrohen brenda 2026, fatura me detaje të plota

Brenda vitit 2026, të gjitha bashkitë në vend pritet të jenë të integruara në sistemin e ri informatik të Kadastrës Fiskale, i cili do të llogarisë automatikisht detyrimin për taksën mbi ndërtesën, si për individët ashtu edhe për bizneset.

Sistemi i ri do të përdoret nga bashkitë për gjenerimin elektronik të faturave të taksës, duke përfshirë të dhëna të detajuara mbi sipërfaqen e pronës, vlerën bazë të taksueshme dhe çmimin referues për metër katror, sipas zonës kadastrale ku ndodhet pasuria.

Faturë e re, më transparente

Në manualin e përdorimit të sistemit të Kadastrës Fiskale, të hartuar nga Drejtoria e Përgjithshme e Taksës së Pasurisë, është publikuar edhe modeli i ri i faturës për taksën mbi ndërtesën.

Ndryshe nga fatura aktuale, dokumenti i ri do të përmbajë:

• numrin e njësisë së ndërtesës,
• numrin e pasurisë të regjistruar në Agjencia Shtetërore e Kadastrës (ASHK),
• çmimin referues sipas zonës kadastrale,
• sipërfaqen e apartamentit,
• vlerën e taksueshme të pronës,
• detyrimin përfundimtar për taksën e ndërtesës.

Fatura do të përmbajë gjithashtu logon e bashkisë, të dhënat e taksapaguesit, numrin e faturës, kodet përkatëse të pagesës dhe afatet e shlyerjes, pa përfshirë gjoba apo kamatëvonesa.

Shembull konkret: sa paguhet në 2026

Sipas modelit ilustrues të publikuar në manual, për një apartament në zonën e Shëngjergjit në Tiranë, me:

• sipërfaqe: 76 m²,
• çmim referues: 23,000 lekë/m²,
• shkallë takse: 0.05%,

detyrimi për taksën mbi ndërtesën llogaritet 874 lekë në vit për vitin 2026.

Si funksionon sistemi

Të dhënat për pasuritë e paluajtshme do të hidhen nga bashkitë në sistem dhe do të përpunohen automatikisht. Sistemi lejon renditjen dhe filtrimin e të dhënave sipas:

• numrit të njësisë së ndërtesës,
• numrit të pasurisë në ASHK,
• sipërfaqes, përdorimit dhe kategorisë së vlerës,
• bashkisë, njësisë administrative, rrugës, zonës kadastrale, katit dhe statusit aktiv.

Gjithashtu, sistemi mundëson regjistrimin e taksapaguesve për pasuri që nuk kanë të dhëna ekzistuese, përmes:

• numrit personal për individët,
• numrit të biznesit për subjektet tregtare,
• si dhe regjistrimin e taksapaguesve të huaj.

Metodologjia e llogaritjes së taksës

Vlera e pronës llogaritet mbi bazën e:

• sipërfaqes,
• çmimit mesatar referues,
• koeficientit të kategorisë së vlerës,
• koeficientit të privatizimit për banesat.

Në rast mungese të të dhënave për sipërfaqen, përdoret sipërfaqja e prezumuar. Vlera përfundimtare e pronës përcaktohet si më e larta ndër disa referenca, përfshirë vlerën e regjistruar në ASHK, çmimin e shitjes, vlerën e vetëdeklaruar apo çmimin e ndërtimit për objektet e papërfunduara.

Shkallët e taksës janë:

• 0.05% për banim,
• 0.2% për veprimtari ekonomike,
• 30% e shkallës përkatëse për sipërfaqet e papërfunduara me leje ndërtimi.

Njësitë e vetëqeverisjes vendore mund të aplikojnë nënndarje zonale, duke rregulluar shkallën e taksës brenda kufijve ±30%.

Afatet e pagesës dhe administrimi

Aktualisht, për individët, taksa mbi ndërtesën shfaqet në faturën e ujit të pijshëm dhe paguhet çdo muaj, ndërsa për bizneset pagesa kryhet me dy këste:

• kësti i parë deri më 30 Qershor,
• kësti i dytë deri më 31 Tetor.

Monitorimi dhe popullimi i të dhënave në sistem do të kryhet nga Drejtoria e Përgjithshme e Taksës së Pasurisë, me synim një administrim të unifikuar dhe të qëndrueshëm të taksës.

Taksa e re e pronës shtyhet për në 2028

Ndërkohë, zbatimi i taksës së re mbi pasuritë e paluajtshme, e cila ishte planifikuar të hynte në fuqi në vitin 2026, është shtyrë me dy vite dhe pritet të nisë në vitin 2028.

Nga Ministria e Financave bëhet e ditur se po përgatitet një projektligj i ri, i cili do të miratohet në vitin 2026 dhe do të zbatohet paralelisht me Kadastrën Fiskale nga viti 2028. Sistemi i ri i taksimit do të bazohet në vlerën reale të tregut të pasurive të paluajtshme.