Burg për bashkëjetesë dhe identitet të rremë në rrjete sociale

Tre vite burg për bashkëjetesë me dy gra. Deri në 16 vite për lidhje me vajza nën 18 vjeç. Por vetëm dënim alternativ për shpërdoruesit e detyrës.

Kodi i ri Penal është thuajse gati për t’u miratuar. Por ai po sjell më shumë diskutime për atë që zbut, sesa për atë që ashpërson. Në qendër të debatit është fakti që qeveria po zëvendëson dënimin për shpërdorim detyre me dënime simbolike, ndërsa hap rrugën për lirimin me kusht të të dënuarve me burgim të përjetshëm.

Nga Brukseli me “vulë” drejt Parlamentit

Ministri i Drejtësisë Ulsi Manja deklaroi se Kodi i ri Penal do të certifikohet fillimisht në Bruksel dhe më pas do të kalojë në Parlamentin shqiptar për miratim me shumicë të cilësuar. Por ndryshe nga retorika europiane, përmbajtja e draftit flet ndryshe: tolerancë për të fortët, forcë për të dobëtit.

Ky Kod, i hartuar nën drejtimin e Arben Rakipit – drejtues i Shkollës së Magjistraturës – përmban një sërë pikash kontradiktore që po ngjallin debat të fortë në opinionin publik dhe komunitetin e drejtësisë.

Liri për të përjetshmit: 200 kriminelë në prag të daljes

Një nga ndryshimet më të bujshme është hapja e mundësisë për lirimin me kusht të të dënuarve me burgim të përjetshëm. Aktualisht në burgjet shqiptare ka rreth 200 të dënuar përjetë, shumica për krime makabre, nga vrasje mafioze deri te masakra familjare.

“Kemi besim se njerëzit mund të ndryshojnë”, deklaroi Arben Rakipi. Por ky “besim” mund të sjellë rikthimin në shoqëri të emrave të njohur të botës së krimit, të certifikuar si të tillë edhe nga gjykatat ndërkombëtare.

Shpërdorimi i detyrës, drejt faljes me “lajthitje”

Neni famëkeq 248 i Kodit aktual, për “shpërdorim detyre”, që ka mbajtur peng në burg zyrtarë të korruptuar, pritet të kalohet në nivel kundravajtjeje penale, me dënime alternative  jo më burg.

Avokati Ermal Hamataj paralajmëron se koncepti i “lajthimit” i përfshirë në draft mund të përdoret për të justifikuar vendime abuzive të zyrtarëve të lartë si “gabime të pafajshme”.

Në këtë mënyrë, shpërdorimi i detyrës mund të mos jetë më vepër penale, por një incident administrativ, pa pasoja për zyrtarin, pavarësisht dëmit që i shkakton publikut.

Ligj i ashpër për të dobëtit: Bashkëjetesa dhe rrjetet sociale sjellin burg

Ndërkohë që krimi i zyrtarëve zbutet, Kodi i ri parashikon burgim për bashkëjetesë me dy gra (3 vite) dhe deri në 16 vite për lidhje intime me vajza nën 18 vjeç, edhe nëse me konsensus.

Gjithashtu, sipas Kodit të ri, hapja e një profili në rrjetet sociale me foton e dikujt tjetër mund të dënohet me deri në 3 vite burg – një nen që mbart potencial për abuzim dhe censurë.

Të miturit: më shumë rehabilitim, më pak burg

Një nga pikat pozitive të Kodit është orientimi drejt rehabilitimit të të miturve. Drafti parashikon dënime alternative për fëmijët dhe të rinjtë, me fokus edukimin dhe riintegrimin, jo ndëshkimin.

Gjithashtu pritet të bëhet diferencimi ligjor për mbajtjen e lëndëve narkotike sipas sasisë dhe llojit, për të shmangur burgosjen masive të të rinjve për raste të lehta.

Kodi kalon me votat e Ramës dhe aleatëve

Kodi i ri Penal kërkon 84 vota në Parlament për t’u miratuar. PS ka 83 vota dhe mbështetja e PSD me 3 vota e bën miratimin të sigurt. Në mandatin e kaluar ai u shty për shkak të mungesës së votave, por tashmë duket se mazhoranca do ta kalojë pa pengesa.

Përfundim: Drejtësi për të fortët, drejtim për të dobëtit

Në vend që të forcojë luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, Kodi i ri Penal duket se ndërton një mur të butë për zyrtarët e lartë dhe një grusht të hekurt për qytetarët e zakonshëm. Ky është një paralajmërim për drejtësinë selektive që po institucionalizohet në heshtje me firmë, vulë dhe “miratim nga Brukseli”.