Maturi në deklaratat e NATO për raketën e prodhimit rus që goditi Poloninë

Varshavë, Poloni  – Polonia tha herët të mërkurën se një raketë e prodhuar nga Rusia ra në lindje të vendit, duke vrarë dy persona, megjithëse Presidenti i SHBA Joe Biden tha se nuk kishte gjasa që të ishte lëshuar nga Rusia.

Shpërthimi, të cilin Presidenti ukrainas Volodymr Zelenskyy e cilësoi si “një përshkallëzim shumë të rëndësishëm”, bëri që Biden të thërriste një takim urgjent të liderëve të G-7 dhe NATO-s. Një sulm i qëllimshëm, armiqësor ndaj Polonisë anëtare të NATO-s mund të shkaktojë një përgjigje ushtarake kolektive nga aleanca.

Por pyetjet kryesore rreth rrethanave të lëshimit të raketës mbetën, mes konfuzionit të shkaktuar nga një seri sulmesh ajrore ruse përtej kufirit aty pranë në Ukrainë,  se kush e gjuajti atë. Rusia mohoi çdo përfshirje në shpërthimin në Poloni.

Tre zyrtarë amerikanë thanë se sipas vlerësimeve paraprake, raketa ishte gjuajtur nga forcat ukrainase mbi një ruse që po vinte, në mes të sulmit dërrmues kundër infrastrukturës elektrike të Ukrainës të martën. Zyrtarët folën në kushte anonimiteti sepse nuk ishin të autorizuar të diskutonin këtë çështje publikisht.

Ky vlerësim dhe komentet e Biden në samitin e Grupit 20 në Indonezi e kundërshtojnë informacionin më herët që dha të martën, një zyrtar i lartë i shërbimit sekret amerikan, i cili i tha AP se raketat ruse kaluan në Poloni.

Qeveria polake tha se po hetonte dhe po rriste nivelin e gatishmërisë ushtarake. Biden premtoi mbështetje në hetimet nga Polonia.

Një deklaratë nga Ministria e Jashtme polake përcaktonte se arma ishte prodhuar në Rusi. Presidenti Andrzej Duda ishte më i kujdesshëm, duke thënë se ishte “me shumë gjasa” i prodhuar nga Rusia, por se origjina e raketës ishte ende duke u verifikuar.

“Ne po veprojmë me qetësi,” tha Duda. “Kjo është një situatë e vështirë.”

Vendimi i Biden për të thirrur takimin urgjent ndryshoi oraret në ditën e fundit të takimit të Grupit 20 në Indonezi.

Biden, i cili u ngrit brenda natës nga personeli me lajmin e raketës, ndërsa ishte duke ndjekur samitin, telefonoi Presidentin polak Andrzej Duda për të shprehur ngushëllimet e tij.

Në Tëitter, Biden premtoi “mbështetje dhe ndihmë të plotë të SHBA-së për hetimin e Polonisë” dhe “riafirmoi angazhimin e hekurt të Shteteve të Bashkuara ndaj NATO-s”.

Ndërkohë, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg thirri takimin e të dërguarve të aleancës në Bruksel. Këshilli i Sigurimit i OKB-së gjithashtu planifikoi të takohej të mërkurën për një konferencë të planifikuar më parë mbi situatën në Ukrainë. Goditja në Poloni ishte e sigurt që do të ishte çështje.

Deklarata e Polonisë nuk përcaktonte nëse sulmi mund të kishte qenë një gabim në shënjestrim ose nëse raketa mund të ishte rrëzuar pas goditjes nga mbrojtja ukrainase.

Në deklaratat e tyre, Polonia dhe NATO përdorën një gjuhë që sugjeronte se nuk po e trajtonin shpërthimin e raketës si një sulm të qëllimshëm rus, të paktën tani për tani. Një deklaratë e NATO-s e quajti atë një “incident tragjik”.

Nëse Rusia do të kishte shënjestruar qëllimisht Poloninë, ajo do të rrezikonte të tërhiqte aleancën prej 30 vendesh në konflikt në një kohë kur ajo tashmë po lufton për të përballuar forcat ukrainase.