Pensionet reale u ulën me 8% gjatë 10 viteve

Fuqia blerëse e pensionistëve po gërryhet më tej nga thellimi i diferencës ndërmjet pagave dhe pensioneve dhe nga rritja e çmimeve të shportës së pensionistëve me ritme më të shpejta se masa e pensionit. Mbi 500 mijë persona që përfituan pension pleqërie më 2023 kishin të ardhura mujore mesatare 18,341 lekë, sipas të dhënave zyrtare nga Instituti i Sigurimeve Shoqërore, vlerë kjo 26% më shumë se në vitin 2014, teksa inflacioni i pensionistëve është rreth 34% në këtë periudhë. Pensioni real ka pësuar ulje së paku me 8%. Si u thellua diferenca e pensioneve me rajonin më 2022 dhe përpjekjet për ndryshimin e skemës

Shqipëria e ka dyfishuar ekonominë e saj dhe të ardhurat buxhetore në dekadën e fundit, por nga krahu tjetër, mbi 500 mijë persona që përfitojnë pension pleqërie i kanë të ardhurat reale aktualisht më të ulëta se në vitin 2014.

Rreth 500 mijë persona që përfituan pension pleqërie më 2023 kishin të ardhura mujore mesatare 18,341 lekë, sipas të dhënave zyrtare nga Instituti i Sigurimeve Shoqërore, vlerë kjo 26% më shumë se në vitin 2014, teksa inflacioni i pensionistëve është rreth 34% në këtë periudhë (Inflacioni i pensionistëve përllogaritet nga INSTAT dhe është 1.7-2 pikë përqindje më shumë se IÇK).

Gjithashtu, në vitin 2023, dolën në pension 40,170 persona, përfitimi mesatar i të cilëve rezultoi 15,569 lekë në muaj, rreth 14% më shumë se i personave që dolën në pension në vitin 2014 (13,611 lekë në muaj).

Duke matur ecurinë e pensionit me inflacionin, vlera reale e pensioneve ka pësuar rënie nga 8 në 16% gjatë dhjetë viteve të fundit.

1.Inflacioni i lartë dhe rritja e çmimeve

– Inflacioni për pensionistët ishte rreth 34% në dekadën e fundit, ndërsa pensionet u rritën vetëm 26%, duke shkaktuar një ulje reale prej 8%.

– Çmimet e produkteve bazë që konsumojnë pensionistët u rritën më shpejt se rritja e pensioneve.

2.Diferenca në rritjen e pagave dhe pensioneve

– Në vitin 2014, pensioni mesatar ishte sa 30% e pagës mesatare bruto, ndërsa në vitin 2023 ra në 22%, duke thelluar hendekun mes pensionistëve dhe pjesës tjetër të shoqërisë.

3.Numri i madh i përfituesve

– Aktualisht, një e katërta e popullsisë përfiton pension pleqërie, dhe ky numër pritet të rritet në 40% në dy dekadat e ardhshme.

4.Reforma të pamjaftueshme

– Ndryshimet e skemës së pensioneve në vitin 2015 nuk arritën të mbrojnë fuqinë blerëse.

– Pensioni social u rrit nga 7,000 në 10,000 lekë, por mbetet i ulët krahasuar me rritjen e çmimeve.

5.Krahasimi me rajonin

– Pensionet mesatare në Shqipëri janë rreth 183 euro, shumë më të ulëta krahasuar me Maqedoninë e Veriut (406 euro) dhe Malin e Zi (450 euro).

Rruga përpara

Qeveria po rishikon skemën e pensioneve për të përmirësuar qëndrueshmërinë dhe përfitimet, duke përfshirë:

– Rritjen e moshës së pensionit më shpejt se parashikimi aktual.

– Krijimin e një “kolone të dytë” për kursime personale.

– Rritjen e subvencioneve për pensionet më të ulëta.

Në përfundim, pensionistët shqiptarë po përballen me rritje të kostove dhe fuqia e tyre blerëse vazhdon të bjerë. Reformat e ardhshme duhet të adresojnë urgjentisht këtë situatë.