🖋️ Redaksionale – Publik.al

“Një sistem që pranon prokurorë me ‘pikë të kuqe’ nuk është drejtësi, është simptomë e një shteti që ka nevojë për terapi.”

Skandali që ka shpërthyer në Prokurorinë e Elbasanit, pas kërcënimit dhe arrestimit të avokatit Uljan Barjami, ka dalë përtej përmasave të një konflikti individual. Ai ka ekspozuar publikisht një realitet të frikshëm institucional: një sistem drejtësie që shpërblen bindjen dhe nënshtrimin, ndërsa ndëshkon profesionalizmin dhe guximin qytetar.

Sipas burimeve të sigurta pranë institucioneve të drejtësisë, prokurori Gjergji Ceka, i përfshirë drejtpërdrejt në këtë incident, rezulton të ketë pasur probleme serioze psikologjike, të evidentuara që gjatë studimeve të tij në Shkollën e Magjistraturës. Testimet standarde psikologjike e kishin klasifikuar atë “me pikë të kuqe”, një vlerësim që në çdo vend normal do të përjashtonte automatikisht kandidatin nga sistemi.

Në këtë grafik ilustrohet rezultati i një testimi standard psikologjik, ku kandidati është klasifikuar me “pikë të kuqe” vlerësimi më i ulët në shkallën e qëndrueshmërisë emocionale dhe të përshtatshmërisë profesionale.

Në nivel institucional, “pikë e kuqe” nënkupton mungesë ekuilibri emocional, rrezik për sjellje agresive dhe paaftësi për të menaxhuar presionin, çka sipas standardeve të Shkollës së Magjistraturës duhet të çojë në përjashtim automatik nga sistemi i drejtësisë.

Por në Shqipëri, ndodhi e kundërta: Shkolla e Magjistraturës e kualifikoi dhe e futi në sistem, duke e bërë prokuror  një vendim që përbën një akt të rëndë institucional dhe moral, me pasoja të drejtpërdrejta për sigurinë e qytetarëve.

Ky precedent nuk është më vetëm çështje administrative, por dyshim i fortë për ndërhyrje, korrupsion dhe ndikim politik në procesin e përzgjedhjes së magjistratëve.

Në vend që të hetoheshin denoncimet për abuzim, sistemi reagoi duke ndëshkuar denoncuesin. Avokati Barjami, i cili guxoi të flasë për shkeljet dhe arrogancën e prokurorit, u kërcënua, u bullizua dhe përfundoi i arrestuar.

Kjo nuk është më drejtësi  është terrorizëm institucional, ku pushteti përdoret për të frikësuar dhe heshtur ata që guxojnë të thonë të vërtetën.

Ky rast ngre pyetje që nuk mund të mbeten pa përgjigje:

• Si është e mundur që një kandidat me rezultat negativ në testet psikologjike të jetë pranuar në sistem?
• Kush firmosi për kualifikimin e tij?
• Pse Këshilli i Lartë i Prokurorisë (KLP) nuk ka reaguar ende?
• Dhe më e rëndësishmja: sa prokurorë dhe gjyqtarë me probleme të ngjashme gjenden sot në sistemin shqiptar?

Këto nuk janë pyetje retorike. Ato lidhen drejtpërdrejt me lirinë, sigurinë dhe besimin e qytetarëve ndaj institucioneve. Një prokuror me çekuilibra të konfirmuar psikologjikë përbën rrezik real për çdo qytetar që del përballë tij në sallën e gjyqit.

Përgjegjësia e parë bie mbi Shkollën e Magjistraturës, që ka detyrimin ligjor dhe moral të filtrojë kandidatët e papërshtatshëm. Por përgjegjësia më e madhe bie mbi KLP-në, e cila duhej të kishte pezulluar menjëherë prokurorin në fjalë, në vend që të heshtte.

Nëse ky rast mbulohet me heshtje, drejtësia shqiptare do të ketë humbur përfundimisht kuptimin e fjalës “drejtësi”.

Por nëse ky rast çon në hetime, transparencë dhe përgjegjësi, mund të shënojë fillimin e një pastrimi moral dhe institucional, që vendi e pret prej dekadash.